مذاكرات آینده دبیر شورایعالی امنیت ملی و نماینده اتحادیه اروپا به این معناست كه دو طرف به این نتیجه رسیدهاند بهترین كار در شرایط كنونی مذاكره است و باید هرچه زودتر وارد عرصه گفتوگو شوند. هم اكنون نیز دو طرف مشغول كار روی مشتركات ۲ بسته پیشنهادی هستند، اما اینكه كیفیت مذاكرات چگونه باشد، هنوز تصمیمی در مورد آن اتخاذ نشده است.
این گفتوگوها چند ویژگی عمده دارد: اول اینكه تأكید اتحادیه اروپا بیشتر بر راهكار دیپلماسی در مقابل استفاده از روشهای خشن است؛
دیگر اینكه در این دور از مذاكرات پیش شرطی از سوی دو طرف مطرح نشده است و آنها به این نتیجه رسیدهاند كه پیش شرطها منجر به شكست فضای كلی مذاكره میشود؛
مورد اساسی دیگر این است كه اگر به گونهای عمل شود كه ۲ بسته پیشنهادی ملاك عمل و تداوم مذاكرات باشد، میتوان امیدوار بود كه نتیجه خوبی از این گفتوگوها به دست آید.
به هر حال طبیعی است كه ایران براساس NPT و اساسنامه آژانس بهدنبال بهرهگیری صلحآمیز از انرژی هستهای است، اما باید از یك كشور هدف به یك طرف مذاكره تبدیل شود.
ایران بهدنبال این است كه در عرصه بینالمللی و منطقهای صاحب نقش باشد، اما انتظارات طرف مقابل هم چیزی بیش از پایبندی ایران به معاهدات بینالمللی و راستی آزمایی است، آنها بهدنبال این هستند كه در روند مذاكرات ایران را از حقوق هستهای خود محروم كنند، اما همگان میدانند كه با توجه به توان چانهزنی، در مذاكرات مشخص میشود كه هر كدام از دو طرف چه نتیجهای خواهند گرفت.
تعدیلهایی كه در شرایط كنونی در مواضع به وجود آمده، تعدیلهایی راهبردی نیست، بلكه نوعی تعدیل در تاكتیك و روش است، بهعنوان مثال، 1+5 دیگر اصرار بر تعلیق پیش از شروع مذاكرات ندارد، ولی آنها در ضمن مذاكره دوباره بحث تعلیق را مطرح خواهند كرد و اگر در گذشته بحث تعلیق در مقدمه بحث دیده میشد، اكنون حین بحث مورد مذاكره قرار خواهد گرفت و باید دید آنها تا چه اندازه میخواهند بر خواستههای خود اصرار كنند؛
البته در طرف ایرانی هم راهبردی برای عقبنشینی از مواضع وجود ندارد و جمهوری اسلامی مذاكره را با این شرایط به پیش خواهد برد.
احساس میشود كه مذاكرات دو طرف بسیار پرچالش باشد و به همین دلیل توافقی راهبردی نخواهد بود و اگر توافقی حاصل شود، توافقهای روشی خواهد بود.
به هر حال نباید خوشبینانه به این مذاكرات نگاه كرد. آنچه ما در این بستههای پیشنهادی دیدیم، باز شدن باب مذاكرات بود و ما تنها به خاطر مذاكره است كه مذاكره میكنیم.
در این میان، آمریكا و اسرائیل بهطور طبیعی خواستار شكست مذاكرات هستند و اینگونه بهنظر میرسد كه آنها در تلاشند تا در روند مذاكرات آینده جلیلی و سولانا اخلال ایجاد كنند و این گفتوگوها را به شكست بكشانند.
*عضو كمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس
کد مطلب : 4879
