انتقادات شدید سخنگوی دولت از صدا و سیما
11 شهريور 1387 ساعت 13:45
غلامحسین الهام سخنگوی دولت در چهارمین روز از هفته دولت با حضور در خبرگزاری ایسنا ضمن بازدید از این خبرگزاری به برخی سوالات خبرنگاران ایسنا پاسخ گفت؛ پاسخهایی که عمدتاً پیرامون نحوه تعامل رسانه ملی با دولت نهم و انتقادات شدید الهام از صدا و سیما بود.
حمایت مقام معظم رهبری از دولت نهم «گفتمانی» است
سخنگوی دولت گفت:« حمایتی كه مقام معظم رهبری از دولت نهم انجام میدهند، حمایت گفتمانی است.»
دكتر الهام در این گفت وگو در پاسخ به سوالی در ارتباط با بیانات مقام معظم رهبری در دیدار اخیر با اعضای هیات دولت و برشمردن سه ویژگی نشاط درخدمت، زنده كردن گفتمان انقلاب اسلامی و روحیه ساده زیستی اعضای دولت از سوی ایشان اظهار داشت:« خصوصیاتی كه مقام معظم رهبری برای دولت نهم برشمردند در حقیقت ایدههایی است كه دولت براساس آنها روی كار آمده است، یا به عبارت دیگر علت روی كار آمدن این دولت است.»
وی ادامه داد:« پس از یك دوره كه احساس میشد این نگرش در حال متروك شدن است این مهمترین اتفاقی بود كه رخ داد و مردم بار دیگر به این تفكر و آرمانها روی آوردند.»
وی به خبرنگار ایسنا گفت:« از اول كه این دولت روی كار آمد، حمایت مقام معظم رهبری از این دولت با حمایت از دولتهای قبل متفاوت بود. ایشان در واقع از گفتمان دولت حمایت میكنند، در دورههای قبل نیز مقام معظم رهبری از ظرفیتهای اجرایی كه دولتها داشتند حمایت میكردند و بارها نیز تاكید كردند كه دغدغهشان این است كه همیشه از دولتها حمایت كنند، ولی تفاوت نوع حمایت مقام معظم رهبری از این دولت با دیگر دولتها از همان اول احساس میشد.»
سخنگوی دولت با بیان اینكه یكی از نكاتی كه این دولت را برجسته و شاخص میكند توجه به گفتمان انقلاب و احیا و بازسازی این گفتمان و اهداف و آرمانهای انقلاب اسلامی و امام راحل است گفت:« مقام معظم رهبری فرمودند كه دهه آینده دهه عدالت و پیشرفت است و مطمئنا عدالت و پیشرفت جز در بستر گفتمان انقلاب اسلامی صورت نمیگیرد.»
الهام با بیان اینكه ایجاد روح نشاط سیاسی، امید به حركت و آینده و تعامل مثبت اسلامی بین دولت و ملت همه ظرفیتهای یك حركت سازنده در كشور هستند گفت:« با روی كار آمدن دولت نهم این ویژگیها محقق شد.»
بخش بزرگی از قدرت دولت را رسانه تشكیل میدهد
الهام در پاسخ به سوالی درباره اینكه مقام معظم رهبری بر اهمیت اطلاع رسانی هنرمندانه از خدمات دولت تاكید داشته اند، آیا دولت ابزار كافی برای اطلاع رسانی ندارد یا اینكه استراتژی رسانهای ندارد و از ابزار موجودش درست استفاده نمیكند؟ گفت:« ابزار اطلاع رسانی، رسانه است و رسانهها هم عمدتا یك نهاد مستقل از دولت هستند و هرگاه دولت رسانهها را استخدام كرده و در واقع روح دولتی را بر رسانهها تحمیل كرده، یا تولید رسانهی دولتی كرده اطلاع رسانی نیز در آن دولت بهتر صورت گرفته است و ما این قضیه را در دوم خرداد شاهد بودیم. آن دولت رسانههایی را بر مبنای گفتمان دولت ایجاد كرد و از آنها حمایت كرد و در واقع با پشتیبانی از آنها از نظر مادی و معنوی یك حلقهی گستردهای را ایجاد كرد. دولت در عرصه سیاسی، اجرایی و هم در عرصه رسانهای متولد شد و این امر مهمی است. چرا كه بخش بزرگی از قدرت دولت را رسانه تشكیل میدهد و در واقع قدرت واقعی رسانه است.»
وی ادامه داد:« ما در دولت نهم این حالت را نداشته ایم و از طرف دیگر با رسانههای تولید شده مبتنی بر گفتمان دولت قبل هم مواجه بودیم كه تعطیل هم نشدند و تغییر گفتمان نیز ندادند و از نظر تامین امكانات، منابع و اعتبارات نیز با دولت جدید مشكلی پیدا نكردند و با محدودیتی مواجه نشدند و با قوت كار خود را ادامه دادند و چنانچه كه میبینید همچنان حالت رقیب خود را با دولت حفظ كردهاند.»
رسانه ملی بزرگترین قدرت ملی و سیاسی است
سخنگوی دولت گفت:« به عبارت دیگر دولت نهم نیروی رسانهای جدیدی را با خود نیاورد، البته نمیگویم این درست است یا غلط، ولی این مساله اتفاق نیفتاد و از طرفی رسانههای رقیب نیز در این حوزه حفظ شدند.»
سخنگوی دولت ادامه داد: «در اینجا فقط رسانه ملی است كه میبایست یك رسانهی فراجناحی باشد. به نظر من رسانه ملی باید در تمام دورهها منطبق با گفتمان انقلاب بماند. این رسانه در ساختار قانون اساسی كاملا مستقل از دولت و قوای دیگر است و در حقیقت بزرگترین قدرت ملی و سیاسی و همچنین رسانهای انحصاری است. این مسالهای است كه در قانون اساسی نیز به آن اشاره شده و مشمول قواعد سیاستهای اصل 44 قانون اساسی هم نیست.»
هیچ نظارتی بر صدا و سیما وجود ندارد
وی بار دیگر با تاكید بر اینكه رسانه ملی بزرگترین قدرت سیاسی، اجتماعی و انحصاری است؛ با طرح این پرسش كه چه نظارتی بر صداوسیما وجود دارد؟ گفت: «من میگویم هیچ نظارتی بر صدا و سیما وجود ندارد. برخی فكر میكنند كه این رسانه در اختیار رهبری است، ولی مقام معظم رهبری نیز فقط بر اساس تكلیف قانون اساسی رییس رسانه ملی را نصب میكنند. مثل رییس قوه قضاییه كه از سوی ایشان نصب میشود و حتی میخواهم بگویم كه به نوعی مقام معظم رهبری با تنفیذ آرای مردم رییس جمهور را نیز منصوب میكنند. چرا كه حكم ریاست جمهوری صادر میشود و در این حكم میآید "رای مردم را تنفیذ و شما را به ریاست جمهوری منصوب میكنم."»
وی ادامه داد: « بنابراین این گونه نیست كه هرجا حكم رهبری وجود دارد، رهبری شخصا مسوول تمام امور آنجاست رهبری جایگاه خاص خود و وظیفه جهت دادن و نظارت كلی بر حكومت را دارند. بجز فرماندهی بر نیروهای مسلح كه نقش مباشرت و فرماندهی را دارند.»
تنها قدرت بی نظارت رسانه ملی است
سخنگوی دولت تاكید كرد:« لذا نمی توان گفت كه تمام كاركرد صدا و سیما منطبق بر خواست، مطالبه و سلیقه رهبری است.»
الهام ادامه داد:« اكنون یك شورای نظارت بر صداوسیما وجود دارد كه در حقیقت این شورا بی حاصل و ناكارآمد است و نظارتی كه دارد نظارت اطلاعی است و ظرفیتی برای ورود به این عرصه را ندارد.»
سخنگوی دولت در ادامه اظهارداشت:« درحالی كه قانون اساسی رسانه را متعلق به قوای كشور از نظر حوزه اطلاع رسانی دانسته است، ولی ما میبینیم كه این دستگاه پرقدرت فاقد نظارت است و در حقیقت تنها قدرت بی نظارت رسانه ملی است كه نه مجلس بر آن نظارت دارد، نه دولت و نه پاسخگویی به رهبری دارد.»
الهام در بخش دیگری از صحبتهای خود با بیان اینكه مسوولیت اطلاع رسانی بر عهده رسانه ملی است، نه دولت، ادامه داد:« چون این رسانه در اختیار دولت نیست نمی توانیم بگوییم دولت بیاید با توجه به ابتكارات خود از این رسانه بهره برداری كند.»
وی با بیان اینكه این رسانه بسط ید دارد و هیچ دری روی این رسانه بسته نیست گفت:« مثلا رییس این سازمان عضو شورای امنیت ملی كشور است از طرف دیگر در دولت حضور دارد و به طور كلی در هیج جا غایب نیست بنابراین دامنه حضور نامحدودی دارد و آزادانه میتوائد اطلاعات را پردازش كند و به امر اطلاع رسانی بپردازد.»
الهام با بیان اینكه «این مساله غلط است كه دولت یا حاكمیت باید به طور كلی حتما بیایند برنامه از صدا و سیما بخرند یا برنامهای تولید كنند تا به صورت گزارش (رپورتاژ) آگهی یا تبلیغات منتشر شود»، گفت: «حتی ممكن است این تبلیغات در بعضی از جاها اثرات منفی داشته باشد. به طور كلی در این موضوع من معتقدم كه ضعف از صداوسیما است.»
وی در ادامه پاسخ به این سوال كه پس چرا مقام معظم رهبری در سخنان خود دولت را مخاطب قرار داده بودند؟گفت: « دولت تنها مخاطب نبود، بلكه رسانه ملی نیز مخاطب بود و در صحبت اخیرشان كه مبحث اطلاع رسانی هنرمندانه را مطرح كردند دو بار صدا وسیما را مخاطب قرار دادند و تاكید كردند كه صحبتهای رییس جمهور در این جلسه عینا پخش شود.»
عذر صداوسیما در ادعای فقدان اطلاعات پذیرفتنی نیست
وی با بیان اینكه اگر صداوسیما مدعی فقدان اطلاعات باشد، این عذر اصلا پذیرفتنی نیست، گفت: «از طرف دیگر نیز ما معتقدیم كه مثلا روابط عمومیها در دستگاههای دولتی باید تقویت شوند و دولت نیز امر اطلاع رسانی را گسترش دهد و اعتقاد داریم كه نباید روابط عمومیها تشریفات یا فقط به فكر جا انداختن كارهای رییس دستگاه شان باشند بلكه باید ارتباط و اطلاع رسانی را تقویت كنند، ولی در این عرصه مهم ترین ركن را رسانه میدانم.»
رسانه ملی در قبال دستگاههای اجرایی، قضایی و مقننه احساس تكلیف نمیكند سخنگوی دولت در ادامه با بیان اینكه«رسانه منتقد مایل نیست اخبار دولت را پوشش مناسب دهند چرا كه اطلاع رسانی با جهتگیری گفتمانی رسانه منطبق است و هر رسانهای خواستگاه ایدئولوژیك خود را دارد و نمی تواند این را منكر شود كه به هرحال براساس خواستگاه ایدئولوژیك خود كار میكند.» در پاسخ به این سوال كه شما انتظار شفاف و روشنتان از رسانه ملی چیست؟ گفت:« رسانه ملی یك قدرت بی نظارت است و طبق قانون در برابر دستگاههای اجرایی، قضایی و مقننه تكالیفی دارد و باید این تكالیف خود را عمل كند، ولی اكنون میبینیم كه این احساس تكلیف در این رسانه وجود ندارد و بیش از آنچه كه هست احساس استقلال میكند و تعریف مستقل بودن این رسانه از دستگاههای دیگر در ذهنیت مسوولان این رسانه رسوخ كرده است. باید این فكر اصلاح شود و مسؤولان این رسانه باید خود را عضوی از این مجموعه بداند كه نسبت به این مجموعهها و دستگاهها مسوولیت دارد و این مسوولیت باید درجهت تقویت و پیشبرد نیازمندیهای رسانهای و اطلاع رسانی هر یك از این قوا باشد.»
صداوسیما باید به روسای قوا پاسخگو باشد
وی گفت:« البته من یك ظرفی را برای نقادی رسانه ملی بر مسیر گفتمان انقلاب اسلامی و رهبری كه فراتر از قوا است قائل هستم، ارتباط گسترده با مردم، شفافیت اطلاعات و یا به عبارتی دیگر تعامل اسلامی با مردم؛ ولی اینكه مدعی شود ما سخنگوی مردم هستیم و فقط بیاید ناكارآمدیها، ضعفها، اشكالات و مطالبات را كاملا مطرح كند آن را بزرگ كند و بر روی آن متمركز شود؛ درست نیست.»
سخنگوی دولت با تاكید بر اینكه این رسانه باید نیازمندیهای قوا را برطرف كند گفت:« صدا و سیما باید نسبت به روسای قوا پاسخگو باشد و در این عرصه به مردم نیز خدمت ارائه دهد.»
وی با بیان اینكه «من معتقدم حلقه مفقوده همین جاست» اضافه كرد:« این بحثی است كه ما به آن نپرداخته ایم. در واقع این مساله مهم است كه نظارت بر مهمترین قدرت تفكر سازی و مدیریت افكار عمومی و فرهنگ عمومی كشور كه یك حركت انحصاری نیز دارد با چه كسی است واین در قانون به وضوح تعریف نشده است.»
شورای نظارت بر صداوسیما بیحاصل است
وی در ادامه در پاسخ به این سوال كه «یعنی شما میفرمایید نمایندگانی از سه قوه بر عملكرد این سازمان نظارت كنند؟» گفت:« قانون اساسی این را میگوید، منتها تعریفی كه برای این شاكله شده ناكارآمد است و این شورای نظارتی كه تشكیل شده، بیحاصل است و تنها جنبه اطلاعی دارد. ما باید این را بازنگری كنیم همانطور كه مثلا رییس جمهور و وزرا توسط مجلس یا رسانه كنترل میشوند و مورد سوال قرار میگیرند.»
الهام در ادامه با بیان اینكه «اگر رسانهها نقدی دارند باید این نقد در مسیر گفتمان باشد»گفت:« مثلا رسانهای كه نگرش سكولاریسم و غرب گرایانهای دارد نمی تواند ما را نقد كند چون محتوای گفتمانیاش فرق میكند. جهتگیری متفاوت است. در صورتی كه گفتمان دولت گفتمان انقلابی است و گفتمان حاكم در آن رسانه متفاوت از آن گفتمان است.»
بیشتر شاهد تخریب دولت هستیم تا نقد
الهام در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره تاكید مقام معظم رهبری بر مساله تفاوت نقد و تخریب و اینكه «ما در این شرایط بیشتر شاهد تخریب دولت هستیم یا نقد آن؟» گفت:« آنچه كه من واقعا میبینم بیشتر قالب تخریبی دارد و انتقاد و مسائل قابل استفاده بسیاركم است.»
وی با بیان اینكه دولت نهم از نقد استقبال میكند گفت:« یك آدم عاقل باید هزینهای بكند تا كارش نقد شود، ما از نقدهای مناسب استفاده میكنیم چون در واقع نقد یك نعمت است و ما به صورت مجانی از اطلاعاتی كه در مطالب نقادی به ما داده میشود استفاده میكنیم؛كسی این مساله را انكار نمیكند، اگر كسی این مساله را انكار كند یا مستبد است یا درایت ندارد.»
بیشتر تخریبكنندگان دولت از مرتدین انقلاب هستند
الهام با بیان اینكه «این دولت درجهت اصلاح بودجه نویسی ،نظام اداری متمركز، دادن مسوولیتها به یك نهاد پاسخگو در راستای حذف بروكراسی و كارآمدتر كردن نظام اداری حركت كرده» گفت:« ما میبینیم به این كارهای مناسب دولت هجمه صورت میگیرد و در واقع این كارهای خوب را زیر سوال میبرند.»
وی گفت: « از طرف دیگر ما تهاجمی را به مبانی گفتمانی دولت نیز مشاهده میكنیم كه این كمی گسترده تر نیز شده است.»
الهام در ادامه در پاسخ به این سوال كه تخریب كنندگان دولت بیشتر در كدام یك از طیفهای مورد اشاره مقام معظم رهبری قرار میگیرند؟ گفت:« هر سه گروه هستند، ولی بیشتر تخریبكنندگان دولت از مرتدین انقلاب هستند، آنهایی كه اگر زمانی انقلاب را قبول داشتند، ولی اكنون قبول ندارند، یعنی مرتد از انقلاب شده اند. یعنی امام(ره) و انقلاب را تا جایی قبول داشتند و اكنون كنار گذاشتند و با این دولت كه گفتمان انقلاب را احیا میكند مشكل دارند. اینها كم نیستند. البته عدهای نیز هستند كه از روی كم اطلاعی این كار را انجام میدهند؛ یعنی كینه ندارند بلكه در این مساله رقابتهای سیاسی و حب و بغض جناحی بر بینششان غلبه پیدا كرده است.»
آنها كه میخواهند از احمدینژاد عبور كنند، چه زمانی با او همراهی كردهاند؟
وی با بیان اینكه یكی از ویژگیهایی كه این دولت را متمایز و شاخص كرده غیر جناحی و غیر حزبی بودن آن است، ادامه داد:« رییس جمهور در دور اول انتخابات نامزد هیچ جریانی نبود ودر دور دوم نیز گروههای سیاسی یك تصمیم برآیندی گرفتند كه چه كنند و بعضا از احمدی نژاد حمایت كردند. لذا اینكه برخی از جریانهای سیاسی درحال حاضر میگویند ما میخواهیم از احمدی نژاد عبور كنیم، سوال این است كه آنها چه موقع با این دولت همراهی كردند كه حالا میخواهند عبور كنند؟»
وی در پاسخ به این سوال كه آیا آقای رییس جمهور در انتخابات آتی نیز مستقل خواهد آمد یا اینكه مورد حمایت گروههای سیاسی اصولگرا قرار میگیرد؟ گفت:« نمی دانم، ولی روحیه احمدی نژاد همین است كه بیان كردم. او تعهد به مردم دارد و براساس همین وضع و مبانی پیش رفته و عوض نشده است.»
سخنگوی دولت با بیان اینكه باید نسبتهای احزاب را با این روحیه دولت دید گفت:« وقتی یك رسانه یا نقاد بیرونی خواستگاه جناحی دارد طبیعتا گفتمان جناحی آن نیز مبنای نقد خواهد بود وچون رقیب است علاقه دارد كه رقابت كند و در حوزه رقابت دیگر نقد، نقد عالمانه نیست چرا كه حبها و بغضها بر روی آن مینشیند.»
اصولگرایی حزب نیست
وی درپاسخ به این سوال كه اكنون برخی از خبرگزاریها و رسانههای اصولگرا ادعای همسویی با دولت نهم را دارند، این دولت به چه میزان از پتانسیل آنها استفاده كرده است؟ گفت:« بعد از اینكه این دولت روی كار آمد یك طیف گستردهای كه اسم خود را اصولگرا گذاشته بودند اعلام همسویی با دولت كردند و گفتند كه طیف همسو و در واقع پشتیبان فكری دولت هستند؛ درحالی كه در واقعیت بیرونی اینها همان نسبت جناحی را با دولت تعریف كردند و چون این دولت در اختیار آن حزب نبود نسبت به آن هیچ احساس تعهدی نداشتند و در مواردی هم تندی كرده و جنبه انصاف را كنار گذاشتند كه ما این مساله را در تعامل با مجلس هفتم میبینیم.»
الهام ادامه داد:« اكنون نیز بسیاری از این رسانهها كه سخنگوی این جریانات هستند گرچه گفتمانشان را براساس گفتمان انقلاب تعریف میكنند، ولی نگرش حزبی آنها برگفتمانشان غلبه دارد و این نگرش حزبی آنها را تحت شعاع قرار داده است. مشكلی كه از این جهت داریم این است كه وقتی آنها خود را همسو با دولت بیان میكنند، در برخی از مواقع رقیبان از این مساله به عنوان برگی علیه دولت استفاده میكنند.»
سخنگوی دولت تصریح كرد:« برخی اصولگرایی را یك حزب تعریف كردهاند، در صورتی كه اصولگرایی حزب نیست و بسیار فراتر از یك حزب است.»
