انتخابات ریاست جمهورى نهم ویژگىهاى جالبى داشت. مهمترین ویژگى آن تعدد و تکثر کاندیداها بود. هر یک از نامزدهاى مطرح مستظهر به پشتیبانى یک ستادى از نخبگان بودند و ستاد و صف آنها را از میزان آرایى که به خود اختصاص دادند مىتوان به خوبى دید.
ریاست جمهورى نهم اولین انتخاباتى از این دست بود که به دور دوم کشید. رقابت جدی، کامل و مشارکت در حد فوقالعاده قابل قبول بود.
مفهوم متکثر بودن نامزدها علاوه بر اینکه نوعى توزیع قدرت را تداعى مىکرد نوعى فهم براى مدیریت کشور و تلاش براى کارآمدى نظام را نیز واتاب مىنمود. پس از انتخابات رقابت به شکلى دیگر تداوم یافت اکنون سه سال از آن هیاهو و کشمکش گذشته است. علىرغم اینکه در نوع ترکیب نخبگان موجود در اتاقهاى فکر ستادهاى هر یک از کاندیداها تغییر محسوسى دیده مىشود اما هر یک از اتاقها همچنان بر طبل گفتمان خود مىکوبند.
اولین صدایى که از ستادها از دیدگاه انتقادى برخاست این بود که دولت حمایت و پشتیبانى نخبگان فکرى جامعه را ندارد و یا به تعبیر دیگر تصمیمات آن فاقد پشتوانه کارشناسى است. این صدا به مثابه، “آنچه مىرود در جوى آب است” مىنمود. چرا که طبیعى بود هیچ یک از نخبگان موجود در صف و ستاد نامزدهاى مطرح به جمع نخبگان گرد آمده حول محور منتخب ملت در انتخابات نهم ریاست جمهورى نپیوستند. لذا دیدگاه فکرى آنها طبیعى بود مورد استقبال رئیس دولت نباشد اما آیا همه صداها علیه دولت دلخراش، بىمنطق و فاقد عقلانیت مىباشد؟ طبیعى است که پاسخ این سوال منفى است.
دولت نهم همانند دولتهاى پیشین ادعاى عصمت در اجرا و تئورى ندارد. او هم به ناچار از شیوه آزمون و خطا بهره جست. سطح تغییرات در سطوح عالى و میانى مدیران بیانگر درک آن خطاها است.
بىتردید برخى از حملات و نقدهاى بىرحمانه و فاقد استدلال و عقلانیت به دولت ناشى از تداوم اصل رقابت بود.
از سوى دیگر دشمنان قسم خورده نظام در برخورد با هر دولتى از جمله دولت کنونى چیزى از دشمنى و خصومت و تخطئه کم نگذاشتند. به نظر مىرسد وجوه مشترک و موارد همسان حملات به دولت از سوى منتقدین خودى و منتقدین غیر خودى رو به افزایش است و این یک رویکرد انحرافى است.
لذا مقام معظم رهبرى بارها در مورد مرزبندى با دشمن در همه قلمروها تذکر دادند. امروزه در برخى محافل و بویژه بعضى اتاقهاى فکر نامزدهاى مطرح در انتخابات نهم یک “نهضت تیکه پرانی” علیه دولت به راه افتاده است. طراحان پیامهاى این جنبش، اثبات ناکارآمدى دولت به طور اخص و نظام به طور اعم را دنبال مىکنند. جلسات عمدتا با “تیکه پرانی” علیه رئیس جمهور در یکى از حوزههاى اقتصاد، فرهنگ و یا سیاست شروع مىشود که عمدتا با شوخى و خنده همراه است و نشاط جلسات را تامین مىکند. اخیرا هفته نامه شهروند با ابتکار جالبى دو تن از اعضاى حزب مشارکت را به بهانه گمانه زنى پیرامون انتخابات آینده ریاست جمهورى به گفتگو واداشته است (1) این گفتگو در نوع خود بسیار بدیع است و ابعاد جالبى از طراحى پیام سیاسى براى انتخابات آینده دارد.
نکته جالبتر از همه دراین گفتگو بستهبندى پیامها و شعارها و اهداف نهضت یا “جنبش تیکه پرانی” علیه دولت نهم است که عمدتا عدم کارآمدى دولت و نظام را هدف قرار داده است. بخشى از پیامهاى این گفتگو که در لابهلاى مصاحبه در هر سوال و در هر پاسخ طراحى شده، به شرح زیر است:
- دولت در حال تلاشى و فروپاشى است
- اوضاع حسینقلىخانى است
- سنگ روى سنگ بند نیست
- در هاویه افتادهایم
- دولت مىخواهد لمپن پرولتاریا را همراه داشته باشد
- اوضاع مرتب بدتر مىشود
- هیچ چشماندازى وجود ندارد
- و ...
واقعا فهم مردم ما و نخبگان بیرون از برخى اتاقهاى فکر نامزدهاى مطرح در انتخابات ریاست جمهورى همین است که در نهضت “تیکه پرانی” تبلیغ و ترویج مىشود. نظرسنجىها در قبل و بعد از انتخابات نهم این گزاره را تائید نمىکند. به نظر مىرسد آقایان آب در هاون مىکوبند!
مسیر افکار عمومى در ساحت سیاست داخلى و خارجى و تحولات منطقه و جهان برعکس طراحىهاى پیام آنان در حرکت است. تردستى دولت در خدمت رسانى به مردم بویژه طبقات ضعیف جامعه و عزم آنان در مبارزه با فساد نوعى درجه مقبولیت دارد که هنوز مورد حمایت صریح مقام معظم رهبرى است. بعید مىرسد “جنبش تیکه پرانی” بتواند فارغ از واقعیتهاى امروز جامعه ما معادلهاى را که اکنون در ذهنیت و افکار مردم است تا انتخابات بعدى تغییر محسوسى دهد.
کد مطلب : 4337