داخلی » برگزيده از رسانه ها » داخلی
گامهای عملی در پرونده هستهای ایران [رضا طلایی نیک]
روزنامه هشمهری-3 شهریور 87
3 شهريور 1387 ساعت 11:47
در هفتههای اخیر چند رویكرد متفاوت و در عین حال دارای وجوه مشترك در موضوع هستهای ایران وجود داشته است.
ایران با حضور در مذاكرات ژنو و تماسهای بعدی و نامه اخیر به سولانا گامهای عملی برای راهكار دیپلماتیك در موضوع هستهای برداشته است. در واقع ابهام زدایی از مذاكرات ژنو، تمایل ایران را برای برداشتن گامهای بعدی در روند كنونی نشان داد.
نتایج گفتوگوی تلفنی اعضای 1+5 نشاندهنده دو طیف تند و متعادل در بین اعضای این گروه است. در یك سوی این طیف آمریكا و انگلیس با طبل جنجال و شتاب به فضای مساعد و اعتمادسازی جدید آسیب میزنند و در سویی دیگر بهجز آمریكا و انگلیس، چهار عضو دیگر گروه 1+5 و جامعه اروپا با حفظ فضای متعادل و غیرجنجالی برای تداوم مذاكره و پیشبرد تفاهم اولیه تلاش میكنند.
در اصل بهدنبال انعطاف كلی طرفین در مذاكرات هستهای ژنو زمینههای مساعدی برای گامهای بعدی به وجود آمده است اما در عین حالی كه ایران، جامعه بینالمللی و چهار عضو گروه 1+5 برای حفظ فضای مذاكره و تعامل تلاش میكنند، آمریكا و انگلیس جنجالسازیهای انحرافی و شتابزدگی را در روند مذاكرات بروز میدهند. شاید آمریكا بهدلیل رقابتهای انتخاباتی و فشار لابی صهیونیستها با تضاد منافع راهبردی در چگونگی و پیگیری موضوع هستهای ایران مواجه شده است.
دولت بوش با نگرانی از نتایج انتخابات ریاستجمهوری آمریكا بهدنبال نتیجهگیریهای شتابزده در برخی از سوژههای مهم خارجی و بهویژه مسائل خاورمیانه و موضوع هستهای ایران است، لذا با ایجاد انتظارات كاذب و فضای شتاب و تهدید از سوی آمریكا درصدد به هم زدن فضای اعتمادی است كه بین ایران و چهار عضو دیگر گروه 1+5 شكل گرفته است. معتقدیم كه گام جدید آمریكا برای حضور مستقیم در مذاكرات هستهای با ایران نباید با فضاسازیها و شتابزدگیهای غیرمنطقی متوقف شود.
ایران با استقبال از حضور مستقیم آمریكا در مذاكرات هستهای ژنو بر تداوم و تقویت مسیر دیپلماسی و مذاكره تاكید كرده است و میتوان با كمرنگ كردن بهرهبرداریهای حاشیهای از حل و فصل موضوع هستهای ایران امكان ثمربخش بودن مذاكرات جدید را تقویت كرد. لذا دولت نومحافظه كار بوش نباید حل و فصل منطقی و دیپلماتیك موضوع هستهای ایران را به منافع انتخاباتی گره بزند.
با توجه به انعطاف كلی طرفین در مذاكرات هستهای ژنو و با درنظر گرفتن حمایت جامعه بینالمللی و بهویژه غیرمتعهدها از حقوق هستهای كشورها در اجلاس تهران، باید از همه ظرفیتها و فرصتها برای ثمر بخش شدن مذاكرات جدید هستهای استفاده كرد. یكی از راههای ثمربخشی به مذاكرات شفافسازی در محتوای بستههای پیشنهادی است كه امكان انعطاف منطقی و نتیجهگیری از مذاكرات هستهای را ممكن میسازد.
تداوم همكاریهای ایران با آژانس با وجود برخی اشكالات در مناسبات دوجانبه و كمتوجهی آژانس به حقوق قانونی ایران از نشانههای اراده ایران برای ایجاد زمینههای مساعد جهت تفاهم و راهكارهای دیپلماسی است. هرگونه اقدام محرك و جنجالسازیهای غیرمنطقی آمریكا به روند مذاكرات و نتایج قابل انتظار آن آسیب خواهد زد و ورود به عرصههای تحریم و تهدید ایران سبب تحمیل هزینهها و خسارتهای همگانی برای همه كشورها خواهد شد.
تحریم و تهدید در حل و فصل موضوع هستهای ایران همانند گذشته تنها موجب افزایش هزینههای ملی و جهانی بوده و بینتیجه است، پس میزان مقاومت چهار عضو گروه 1+5 در قبال فشارها و تندرویهای آمریكا و انگلیس در سرنوشت مذاكرات هستهای اخیر مهم خواهد بود؛ به ویژه نقش روسیه، چین، فرانسه و آلمان با توجه به جوسازیها و تندرویهای آمریكا و انگلیس در فرجام مذاكرات هستهای بسیار تعیینكننده است.
*دبیر كل حزب اعتدال و توسعه
