داخلی » برگزيده از رسانه ها » داخلی
دیپلماسی برای دیپلماسی [ابراهیم متقی]
روزنامه هشمهری-30 تیر87
30 تير 1387 ساعت 7:43
ابتكارات دیپلماتیك با اهداف متنوعی شكل میگیرد. برخی از فرایندهای رفتار سیاسی و بینالمللی معطوف به تحقق هدف خاصی است. در چنین شرایطی دیپلماسی ماهیت هدف محور پیدا میكند.
اجلاسیه ژنو را میتوان شكل دیگری از رفتار دیپلماتیك دانست. در این اجلاسیه، نمایندگان دیپلماتیك كشورهای گروه 1+5 اولین دور از مذاكرات هستهای خود را با مقامات ایرانی آغاز كردهاند. اگرچه نتایج نهایی از برگزاری چنین اجلاسیهای هنوز مشخص نیست اما واقعیت های سیاسی و استراتژیك بیانگر این است كه این اجلاسیه را باید گامی به جلو دانست.
تاكنون كشورهای گروه 1+5 از الگوی تعیین پیش شرط حمایت به عمل آوردهاند. آنان بر این اعتقاد بودند كه مذاكرات رودررو صرفا در شرایطی برگزار میشود كه ایران نسبت به خواسته آنان در جهت تعلیق فرایند غنیسازی اورانیوم متقاعد گردیده و از این طریق زمینه برای محدودسازی توان استراتژیك ایران فراهم شود.
آنچه با عنوان مقامت مؤثر (Effective Resistance) در سیاست خارجی ایران نامگذاری شده است، شرایط شكلگیری مصالحه در روابط متقابل كشورهای گروه 1+5 با ایران را به وجود آورده و به این ترتیب، نشانههای تحقق دیپلماسی سازنده از طریق تداوم همكاریهای دیپلماتیك را شكل داده است.
از سوی دیگر، باید بر این امر تاكید داشت كه هرگونه مذاكرات دیپلماتیك به معنای تحقق سریع اهداف امنیتی ایران یا سایر كشورهای 1+5 تلقی نمیشود. دیپلماسی دارای كاركردهای مختلفی است. آنچه را كه میتوان در ارتباط با كار «ویژهای رفتار دیپلماتیك ایران – گروه 1+5» مورد توجه قرار داد، باید براساس عبور از شرایط تعارضی دانست.
در فضای سیاسی موجود، كشورهایی همانند ایران، آمریكا و برخی از واحدهای اروپایی نیاز شدیدی به مصالحهگرایی و تنشزدایی دارند. دیپلماسی میتواند نماد مصالحهگرایی محسوب شود.
ایران و آمریكا طی ماههای می – ژوئن در فضای تعارض اعلامی قرار داشتند. تعارض اعلامی به مفهوم بهرهگیری از واژههای تهدیدكننده تلقی میشود. تغییر سیاسی را میتوان نمادی از نتیجه رفتار دیپلماتیك دانست.
حضور ویلیام برنز در مذاكرات ژنو را میتوان با عنوان نمادی از فضای سیاسی جدیدی دانست كه در روابط ایران – آمریكا و همچنین در الگوهای رفتاری ایران با جامعه بینالمللی شكل گرفته است.
در فضای موجود نشانههای تغییر در سیاست كشورهایی كه در صدد محدودسازی همه جانبه ایران بودند، فراهم شده است. اما این تغییرات مرحلهای خواهد بود.
هنوز اختلاف نظر بین ایران، آمریكا و سایر كشورهای مؤثر بینالمللی در ارتباط با سیاستهای هستهای وجود دارد. ایران تلاش دارد تا اهداف خود را در چارچوب شفافسازی بینالمللی پیگیری نماید.
این امر به معنای تداوم فعالیتهای تكنیكی در چارچوب آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.پیگیری اهداف استراتژیك ایران از طریق دیپلماسی و در روند اقدامات مرحلهای و گام به گام تحقق مییابد. دیپلماسی سازنده به مفهوم تلاش مرحلهای در جهت تحقق اهداف استراتژیك است.
