نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » برگزيده از رسانه ها » داخلی

طرح ایران‌هراسی در افغانستان

روزنامه همشهری-4 شهریور 87

4 شهريور 1387 ساعت 7:46

افزودن مجهولاتی جدید بر معادله‌ای چند مجهولی قطعا راه‌حل مسئله نیست، اما نیروهای نظامی خارجی حاضر در افغانستان هر روز می‌خواهند بر دامنه مجهولات خودساخته بیافزایند. موضوعی كه با قدری انتظار كشیدن مشخص خواهد شد با چه هدفی انجام می‌شود. گویا تغییراتی در آرایش نظامی در افغانستان در شرف وقوع است، تاكتیك‌هایی كه همسایگان افغانستان نیز در آنها سهم حائز اهمیتی دارند و اجتناب همسایگان افغانستان از در پیش گرفتن موضع انفعالی و یا تاثیرگذاری منفی، نقش مهمی در ایجاد افغانستان با ثبات یا استمرار نا‌امنی در این كشور می‌تواند داشته باشد.

تجربه سال‌های حضور نیروهای نظامی خارجی پس از حمله آمریكا به افغانستان نشان می‌دهد كه برقراری امنیت در این كشور وابسته به الگویی تك‌متغییری نیست و باید با جامع‌نگری و توجه به فاكتورهای قومی و قبیله‌ای و با استفاده از توانایی‌های منطقه‌ای نسبت به ساماندهی و عزیمت به سمت وضعیت مطلوب عمل كرد، نكته‌ای كه در چند سال اخیر با توجه به رویه ضدمنطقه‌ای نیروهای نظامی حاضر در افغانستان كاركردی دیگر یافته است.

در حالی كه شواهدی دال بر ضرورت ایجاد «نگرشی منطقه‌‌ای» برای تامین امنیت در افغانستان وجود دارد اما اقداماتی نیز حكایت از به هم خوردن توازن مناسبات نظامی و راهبردی در افغانستان با اهدافی مجهول دارد.اظهارات سمیر صمیدائی سفیر عراق در آمریكا درباره خروج نیروهای القاعده از عراق نویدی برای روزهای باثبات در این كشور است، وی گفته است: مبارزان خارجی القاعده كه سال‌ها عراق را دچار آشوب و هرج و مرج ساخته بودند، برای ادامه مبارزاتشان راهی افغانستان شده‌اند.

این اظهارات نوید ناامنی در افغانستان را می‌دهد.سفیر عراق با بیان اینكه اخیرا گزارش‌هایی به دست ما رسیده است مبنی بر اینكه بسیاری از مبارزان خارجی عراق را ترك كرده و یا به كشورهایشان بازگشتند یا به افغانستان رفته‌اند گفت: افغانستان در حال حاضر برای مبارزان القاعده محل بهتری به‌نظر می‌آید.

در حالی كه اخباری درباره كوچ نیروهای القاعده منتشر شده است، چندی پیش نیز روزنامه دولتی انیس كه در كابل پایتخت افغانستان منتشر می‌شود مدعی شد كه ایران به كانالی برای ورود تروریست‌ها از خلیج فارس به افغانستان تبدیل شده است.

روزنامه انیس در سرمقاله خود بدون اشاره به هیچ منبعی نوشت كه شورشیان برای مشاركت در ناامنی‌های افغانستان، از راه ایران به مناطق قبایلی پاكستان می‌روند و از آنجا وارد افغانستان می‌شوند. این گزارش در حالی منتشر شد كه ایران در گذشته نیز از سوی مقامات آمریكا و بریتانیا به حمایت از طالبان در افغانستان متهم شده است.

قطعا امنیت در افغانستان رابطه مستقیمی با ثبات در مرزهای این كشور با همسایگانش دارد، در این میان ایران با ۹۳۶ كیلومتر مرز مشترك با افغانستان در چند سال اخیر بیش از سیصد میلیون دلار صرف بازسازی كشور افغانستان كرده است. اما چه چیزی باعث می‌شود اقدامات ایران كه در راستای توسعه افغانستان در دست اجرا است هر از چندی با ادعاهایی زیر سؤال رود؟

تاكتیك جدید ناتو و نیروهای آمریكایی در افغانستان گویا با بهره‌گیری از طرح ایران‌هراسی این بار در افغانستان در دستوركار قرار گرفته است. سناریویی كه می‌تواند مقدمه‌ای برای تغییر اساسی آرایش نظامی در افغانستان باشد، آنچه بیشتر به نفع نیروهای نظامی خارجی در افغانستان است و مستمسكی برای جبران آبروی از دست رفته در برابر نیروهای طالبان به حساب می‌آید كه قطعا برهم زننده امنیت در منطقه خواهد بود.

توسعه فضای نظامی در افغانستان در شرایطی كه واگذاری امنیت به دولت مركزی این كشور در زمان‌بندی مشخص، مفید و كاراتر دانسته می‌شود بر ابعاد فاجعه‌ای كه می‌توان آن را از هم اكنون پیش‌بینی كرد می‌افزاید. 



سیدمحسن فرجادی