با اعلام رسمی طرح تحول اقتصادی از سوی رئیسجمهور در رسانه ملی، حالا دیگر به نظر نمیرسد كسی مدعی اعمال سیاستهای و عوامپسند از سوی دولت نهم باشد. تا پیش از اعلام طرح تحول اقتصادی بسیاری از منتقدان، دولت نهم را به اعمال سیاستهای پوپولیستی و اقداماتی كه صرفا در جهت افزایش محبوبیت در میان توده مردم ارزیابی میشود، متهم میكردند.
هرچندبرخی از سیاستهای اقتصادی دولت نهم در مدت 3 سال گذشته از زوایای گوناگون قابل نقد و بررسی است و برخی از این سیاستها از جمله افزایش بیسابقه بودجه طرحهای عمرانی و افزایش شدید حجم نقدینگی، برخی از طرحهای دولت در بخش مسكن، اختصاص بخش عظیمی از تسهیلات بانكها به بنگاههای زودبازده و ... با انتقادهای كارشناسان مستقل و غیرسیاسی روبهرو شده است، اما باید اذعان كرد اجرای برنامه سهمیهبندی بنزین و به دنبال آن، اعلام طرح تحول اقتصادی با بیان جزییات آن، دولت نهم را به كلی از اتهام سیاستگذاریهای زودگذر در جهت حفظ محبوبیت خود مبرا میكند.
طرح تحول اقتصادی شامل جراحیها و اصلاحات بنیادینی است كه هركدام از آنها به تنهایی میتواند یك دولت را جابهجا كند. هدفمند كردن یارانهها، اصلاح نظام بانكی، اصلاح نظام گمركی، شفافیت نظام مالیاتی، بهبود سیستم توزیع و ... به عنوان بخشهایی از این طرح عظیم پروژههایی است كه به دلیل حجم بسیار سنگین كار و تبعات اجتماعی ناشی از آن، هیچ یك از دولتهای پس از جنگ تحمیلی حاضر به اجرای آن نشدند یا دستكم شرایط اجرای آن را نداشتند.
تردیدی نیست كه اجرای بخشهایی از این طرح از جمله هدفمند كردن یارانهها یا اصلاح نظام بانكی، مخالفتها و ناملایمتهایی را در میان برخی طیفهای مردم و لایههایی از گروههای صاحب نفوذ و قدرت ایجاد میكند، اما هر روز تاخیر در اعمال این سیاستها، وضعیت را از این كه هست، بدتر خواهد كرد.
شاید این عبارت زیاد تكرار شده باشد كه یارانه كالاهای مصرفی بسان یك بهمن عظیم برفی است و این بهمن هر روز در حال بزرگتر شدن است و چنانچه دیر بجنبیم، این بهمن عظیم روزی تمام فرصتها را سلب میكند و طومار اقتصاد كشور را در هم خواهد پیچید.
هماكنون میزان یارانههای پرداختی دولت (ناشی از اختلاف قیمت فروش داخلی و بینالمللی) فقط در بخش نفت و گاز و فرآوردهها به بیش از 100 میلیارد دلار رسیده و ادامه این روند، به هیچ وجه امكانپذیر نیست.
شاید اگر در همان سالهای نخست پس از جنگ، اقدامی اساسی و زیربنایی برای جلوگیری از بزرگتر شدن بهمن یارانهها صورت میگرفت، امروز دیگر چیزی به نام هدفمند كردن یارانهها، دغدغه بزرگ نظام نبود و دست و دل كسی برای آن نمیلرزید. اما بالاخره دولت نهم، این جرات و جسارت را به خرج داده و بنا را بر آن گذاشته است تا جلوی این رویه نامطلوب را بگیرد.
درخصوص چگونگی اجرای طرح تحول اقتصادی، حرف و حدیث بسیار است و صاحبنظران و استادان اقتصاد، آسیبشناسی لازم در این خصوص را ارائه كردهاند. نباید فراموش كرد؛ اجرای غیركارشناسانه این تصمیم بزرگ، فاجعهای بزرگتر به دنبال خواهد داشت.
نویسنده: حمید اسدی
کد مطلب : 4523
