داخلی » برگزيده از رسانه ها » داخلی
هوشیاری در برابر انحرافات تدریجی
سرمقاله رسالت-14 شهریور 87
14 شهريور 1387 ساعت 7:23
هشدار هفته گذشته مقام معظم رهبری در خصوص هوشیاری در برابر امكان بروز انحراف تدریجی در روند انقلاب باب تازهای را باز كرده كه جا دارد از سوی اهل نظر بهطور جدی مورد توجه واقع شود. انحرافاتی ممكن است زیر پوستهای از مسائل به ظاهر انقلابی و دینی و تحت لوای پیشرفت و ترقی كشور یا برآورده سازی آرمانهای انقلاب چنان نضج بگیرند كه بهعنوان آفاتی درون ساختاری، نظام را با چالشهای اساسی روبرو كنند. به راستی چه عوامل و زمینههایی را میتوان بهعنوان اسباب و علل پیدایش انحرافات تدریجی در حركت انقلاباسلامی در نظر آورد؟! این سوالی است كه میطلبد نخبگان حوزوی و دانشگاهی و تصمیم سازان كشور در حوزههای گوناگون به آن بپردازند.
نكتهای كه جا دارد پیش از هر چیز به آن تاكید شود اینكه با توجه به گذشت 30 سال از عمر انقلاب و برپایی نظام جمهوری اسلامی و پیش رو بودن افقهای متعالی و همچنین ترسیم ماموریتهای كلان و حیاتی برای انقلاب رهبری نظام اسلامی بر مبنای دور اندیشی و درایتی كه در مشی مدیریتی و رهبری ایشان بوده و هست تلاش دارند تا یك آسیب شناسی عمیق و حلاجی دقیق از توفیقات، كاستیها، بالقوهها، موانع و چالشهای پیش روی حركت نظام چه در گذشته و چه نسبت به حال و آینده صورت پذیرد تا هم نسلهای جدید و آینده با كمترین معضل ابهام یا تاملی عهدهدار استمرار حركت آغاز شده باشند و هم نظام اسلامی در دهههای آتی به قلههای رفیع كارآمدی و اعتلای خود دست و یازده بیشترین خطاب این دغدغه تحسین برانگیز رهبر فرزانه انقلاب به علمای دینی و فقهای عالیقدری است كه بسیاری از آنها از شاگردان حضرت امام(ره) بهعنوان طراح و بنیانگذار انقلاب و نظام ولایت فقیه بودهاند و اكنون در قید حیات هستند و بایستی به روزآمدسازی و آفت زدایی از همه جوانب این نهضت شكوهمند اسلامی- انقلابی بپردازند.
در كنار علمای دین و حوزههای علمیه باید توجه نخبگان سیاسی و دانشگاهی را به این قضیه معطوف ساخت تا زمینههای هرگونه بنبست، انحراف، چالش و آسیبی را شناسایی و به درمان آنها بپردازند و با خرد جمعی و عقلانیت از یك سو و همگرایی و همسویی همه دستگاههای نظام از سوی دیگر مبارزهای فراگیر برای زدودن این موانع و آفات آغاز كنند.
یكی از اقدامات بنیادین و تعیین كننده كه میتواند د رجهت این دغدغه مهم مدنظر قرار گیرد مدل سازی برای آینده انقلاباسلامی( در حوزههای گوناگون فرهنگی، سیاسی، مناسبات فردی و جمعی، مطلوبهای افكار عمومی، ارزش سازی و هنجارسازی و اقداماتی از این دست) است . همچنین نظامات موجود سیاسی و اجتماعی از قبیل نظام حزبی، نظام رسانهای، نظام آموزشی و... باید تلاش كنند اختلالات ایجاد شده در عرصههای مختلف را درمان كنند. مثلا اگر اختلالی در روابط ملت- حاكمیت ایجاد شده و بیاعتمادی و بیتفاوتی سیاسی در لایههایی از شهروندان رسوخ كرده وظیفه نظام حزبی است كه با واسطه گری و نمایندگی مطالبات تودههای ملت این شكاف را پر كند و یا اگر اشكال مختلفی از فساد و تبعیض و رانت خواری در مناسبات اداری و سیاسی حاكم گشته، این وظیفه نظام رسانهای از یك طرف و نظام قضائی از طرف دیگر است كه با قاطعیت عوامل ایجاد كننده فساد را شناسایی و به جامعه معرفی كنند و قانون را بدون اغماض و ملاحظه كاری در حق آنها به اجرا بگذارند. همچنین اگر اشكالی از انحراف در ارزشهای والای انقلابی و دینی ملت صورت گرفته و دنیاپرستی، زراندوزی، اشرافی گری، دور شدن از معنویات و اخلاقیات و ... در جامعه در حال رشد است( كه این بالاترین حد انحراف در یك نظام دینی و اسلامی است) بایستی نظامات اخلاقی و آموزشی كشور به میان بیایند و ارزشهای واقعی و كرامتهای اصیل انسانی را بهعنوان الگو به جامعه عرضه كنند .
حال باید پرسید آیا نظامهای اخلاقی، قضائی، آموزشی، حزبی و رسانهای، ظرفیت و توان چنین كارهای بزرگی را دارند؟ آیا اساسا این دغدغه در آنها نهادینه شده است كه باید با اختلالها و انحرافها به صورتی فعال و نه سلبی برخورد كرد. متاسفانه یكی از آسیبهایی كه بسیاری از سیاستها و طراحیهای ذهنی را در سالهای پس از انقلاب دچار مشكل كرده این بوده كه در حوزه فرهنگ و صیانت از ارزشهای دینی وانقلابی فقط با رویكرد سلبی به میدان آمدهایم . باید بپذیریم جامعهای كه در آن اقدامات سلبی غلبه داشته باشد به شدت آسیبپذیر است.
واقعا باید پرسید تا چه میزان با نگرشهای اثباتی و طراحیهای بلند مدت، برای صیانت از فرهنگ اصیل ایرانی - اسلامی گام برداشتهایم ؟ قطعا پاسخ این است كه اقداماتی شده اما بسیار كمتر از برخوردهای سلبی و اخم كردنها و نفی كردنها و حتی مواجهههای فیزیكی بوده است.
بنابراین برای اینكه تامل و تعمقی در باب دغدغه و هشدار مقام معظم رهبری نسبت به امكان و خطر بروز انحرافات تدریجی زیر پوستهای از شعارهای انقلابی و اسلامی، لازم است به چند نكته توجه جدی شود:
-1 مقوله فرهنگ و مهندسی فرهنگی در كشور كه باید عالمانه و دقیق باشد اسالاساس هرگونه آسیبشناسی است .
-2 روند پژوهی در تمام لایههای پایین و بالای اجتماع ضرورت دارد .(شناسایی روندهای پیدا و پنهان در لایههای اجتماعی كه به فرهنگ و رویه تبدیل میشوند .)
-3 دلایل و زمینههای بروز اختلالات در حوزه روابط ملت - حاكمیت، پایههای مقبولیت عمومی نظام و شكافهای نسلی و سیاسی باز شناسی و درمان شوند.
-4 برخوردهای سلبی به حداقل برسد، رویكرد اثباتی با ویژگی حل مشكل و ارائه الگوی بهتر اثربخشتر مدنظر قرار گیرد.
-5 هرگونه ناهماهنگی و موازی كاری و حتی خنثی سازی و دفع آثار كاركردی بین نهادهای درون نظام برطرف شود و تناقضات و پارادوكسهای نظامات گوناگون اجتماعی و سیاسی و تربیتی و آموزشی و رسانهای به حداقل ممكن برسد.
-6 تزریق روح امید و اعتماد به نفس به جامعه جزء اولویتهای كار رسانهای و تبلیغاتی باشد .
-7 اكثریت قریب به اتفاق مسئولان و مدیران و كارگزاران نظام بهعنوان راهبران و فعالان خط مقدم حركت انقلاباسلامی بایستی خود از انسانهای برگزیده و پاكباختهای باشند كه كمترین خلل و آسیبی در عمل و گفتار و اندیشههای آنان در معرض دید عامه قرار گیرد..
