داخلی » برگزيده از رسانه ها » داخلی
مدیریت عاقلانه؛ نه جنجال سازی نه رودر بایستی
سرمقاله آفتابیزد-21 مرداد87
21 مرداد 1387 ساعت 9:38
در سالهای اخیر، مردم از تریبونهای مختلف شنیدهاند كه اداره كشور جز با مدیریت علمی و تكیه بر همه ظرفیتهای كارشناسی امكانپذیر نیست. این عبارت، گاه در قالب لزوم توجه به دیدگاه نخبگان مطرح شده است، گاه در لفافه اعتراض به حذف كارشناسان و گاه به صورت ابراز تأسف از فقدان برنامه و استراتژی در عملكرد دولت. اعضای دولت نهم در مقابل، مدعی هستند كه كابینه فعلی، علمیترین كابینه بعد از انقلاب است و رئیس جمهور نیز خود را یكی از نخبگان كشور معـرفـی كرده است.
مجموعه اظهارات دولتیها و منتقدان دولت نشان میدهد كه در مقام تئوری، خطابه و شعار، هیچكس در<لزوم مدیریت علمی> تردیدی ندارد، اما بسیاری از مردم با مشكلات ریز و درشتی مواجه هستند كه به آنها ثابت میكند اصول علمی– آنگونه كه باید و شاید– بر مدیریتهای گوناگون كشور احاطه ندارد. یك روز مردم شنیدند كه <با تغییر قیمت نفت، بایستی تحول اساسی در زندگی ملت ایجاد شود.> یكسال بعد از آن روند افزایشی قیمت نفت شروع شد و مردم از مقام عالیرتبه اجرایی شنیدند كه <این قیمت، هنوز عادلانه نیست و باز هم باید بالاتر برود> و یكسال بعد از آن، شاهد بودند كه افزایش قیمت نفت، به عنوان یكی از عوامل مشكل ساز برای دولت و ملت معرفی شد كه خود را به صورت گرانی و تورم نشان داده است!
كنار هم قراردادن این سخنان، حتی غیر متخصصترین آحاد مردم را نیز قانع كرد كه برخی اظهارنظرها، از مبنای علمی برخوردار نیست. همین مردم، ماهها شاهد تبلیغات دولتی پیرامون وامهای مسكن بودند كه به عنوان نشانهای از عدالت طلبی دولت برای توزیع امكانات و تسهیلات در میان همه اقشار جامعه معرفی میشد. در همان زمان، عدهای از كارشناسان تردید هایی نسبت به این مسئله ابراز داشتند كه مورد توجه قرار نگرفت. اما حدود یكسال بعد از آن، رئیس جمهور به صراحت اعلام كرد <نحوه تبلیغات وزارت مسكن در مورد وامها، از عوامل گرانی مسكن بوده است.> این مسئله،بار دیگر به عامیترین و كم سواد ترین اقشار جامعه نیز ثابت كرد كه برخی تصمیمگیریهای اقتصادی دولت، فاقد مبانی كارشناسی و بدون مطالعه كافی و در یك كلمه، غیرعلمی بوده است .
آنچه مردم از غیر علمی بودن برخی اقدامات و اظهارات در عرصههای مختلف زندگی احساس كرده و میكنند بارها بر زبان سیاستمداران با نفوذ كشور – اعم از اصلاحطلب و اصولگرا –جاری شده است. البته افشاگری و ابراز نگرانی در این خصوص، بـا پیشگامی اصلاحطلبان در پایان نخستین سال فعالیت دولت نهم آغاز شد.
در آن زمان، بیش از50 اقتصاد دان اصلاح طلب، نامهای برای رئیس جمهور نوشتند و نگرانی خود را نسبت به روندی ابراز داشتند كه به ادعای آنها، نشانه بی توجهی به مبانی علمی و كارشناسی در تصمیمسازیها و تصمیمگیریهای اقتصادی دولت بود. البته این هشدار، با واكنش تند عدهای از اصولگرایان مواجه شد كه مدعی بودند <دستهای بریده شده از رانتها، رفتار دولت نهم را غیرعلمی میدانند>! اما دیری نپایید كه اصولگرایان، به مدعی اول اقدامات دولت تبدیل شدند. احمد توكلی رئیس اصولگرای مركز پژوهشهای مجلس، برخی اقدامات دولت را <عجولانه و غیركارشناسی> نامید و نایب رئیس اصولگرای مجلس كه حمایتهای او از دولت، سرو صدای هم فكرانش را درآورده بود از فقدان استراتژی در برنامههای دولت سخن گفت و اظهار داشت:<دو سال طول كشید تا به دولت ثابت كنیم كشور بدون تئوری علمی برای اقتصاد، قابل اداره نیست.>
تازهترین اظهارنظر در این خصوص ، مربوط به علی لاریجانی رئیس اصولگرای مجلس است. او البته به صراحت از فقدان یا نقصان مبانی علمی در تصمیم گیری های دولتی سخن نگفته است اما با تاكید بر لزوم وجود <مدیریت عاقلانه برای حل مشكلات مردم> در واقع همان سخنی را تكرار كرده است كه سایر سیاستمداران و كارشناسان، با نگرانی بیان كردهاند. آنچه لاریجانی به زبان دیپلماتیك گفته است و عدهای دیگر نیز به صورت واضح و عریان بر آن پای فشرده اند نكته ای نیست كه از دید بسیاری از مردم عادی یا كارشناسان غیرحكومتی مخفی مانده باشد.
اما تفاوت جایگاه لاریجانی با افراد فاقد تریبون یا تریبون داران فاقد نفوذ، ایجاب می كند كه او به جای تكرار نگرانی ها به صورت تریبونی، برحجم اقدامات عملی خود برای سوق دادن روند اداره كشور به طرف <مدیریت عاقلانه> بیفزاید. كسی از لاریجانی توقع ندارد برای پیشبرد اهداف خود، جنگ و غوغا راه بیندازد اما جنجال سازی همانقدربی خاصیت – و شاید زیان بار– است كه تداوم حاكمیت رودربایستی در تعامل مجلس با دولت. به عبارت دیگر اگر دهها و صدها باربر ضرورت عاقلانه بودن و علمی بودن مدیریت كشور تاكید شود اما رودربایستی های <درون جناحی> یا <درون حكومتی> موجب تن دادن به خواسته های دولت در تنظیم بودجه، رای اعتماد به وزیران،كوتاه آمدن از استیضاح یا تمكین دربرابر درخواست دولت برای تصویب بدون تغییر طرح تحول اقتصادی گردد یا بعضی حركات غیركارشناسی در عرصه داخلی و خارجی با سكوت مجلسیان مواجه شود، هیچگاهبه مدیریت علمی یا عاقلانهای نخواهیم رسید كه به تعبیر لاریجانی، لازمه حل مشكلات است.
