نسخه قابل چاپ

نسخه وب

داخلی » برگزيده از رسانه ها » داخلی

حمله؛ بهترين دفاع

روزنامه اعتمادملی-12 شهریور 87

12 شهريور 1387 ساعت 3:42

<فوتبالی>ها به‌خوبی با این سخن مشهور آشنا هستند كه <بهترین دفاع، حمله است.> به‌نظر می‌رسد كه رئیس‌جمهور احمدی‌نژاد نیز آنچنان كه گاه در حاشیه تمرینات تیم ملی فوتبال به اظهارنظر پرداخته است، با این ورزش به‌قدر لا‌زم آشنا است؛ و البته از <تاكتیك>های آن در عرصه <سیاست> كم بهره نمی‌جوید. در این سه سال سپری‌شده از ریاست جمهوری احمدی‌نژاد، <حمله> به‌مثابه <بهترین دفاع> از سوی احمدی‌نژاد مورد توجه بوده است. آخرین مورد و شاهد، ماجرای مدرك تحصیلی وزیر كشور و انتقادهای جدی نمایندگان محافظه‌كار مجلس هشتم به رئیس‌جمهور، و البته واكنش احمدی‌نژاد به این موضوع است. رفتارهای آقای رئیس‌جمهور در واكنش به این ماجرا (مدرك تحصیلی علی كردان) قابل تأمل است: وی در گام نخست و در مراسم معارفه وزیر كشورش، تصریح می‌كند كه <خدمت‌گزاری نیازی به كاغذپاره ندارد.>

احمدی‌نژاد كه در برابر تاكید پیوسته رسانه ملی و نشریات و سایت‌های <راست> و حامی خود در چند سال اخیر، و <دكتر> توصیف كردن وی، سكوت توام با رضایت كرده است، اینك و در برابر زیر سوال رفتن مدرك وزیر پیشنهادی‌اش، <مدارك دانشگاهی> را <كاغذپاره> توصیف می‌كند. در گام دیگر، احمدی‌نژاد دستور می‌دهد كه در نامه‌های اداری و رسمی، وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های زیرمجموعه وی از به‌كار بردن عناوینی چون <دكتر> یا <مهندس> پرهیز كنند. اگرچه این دستور و تصمیم در جای خود - و از منظری- می‌توانست ارزشمند ارزیابی شود (چنانكه در بسیاری از كشورهای توسعه‌یافته، به‌ویژه حوزه اسكاندیناوی، این عناوین سال‌ها است به‌حاشیه رفته و شأن و منزلت انسان به یكسان مورد احترام و تكریم است و شهروندان دارای حقوق برابرند و به نسبت خدمتی كه برای جامعه مبذول می‌دارند، قدر می‌بینند) اما آشكار است كه این دستور و تصمیم، یكباره چه خاستگاه و نقطه‌عزیمت و اهداف و پیامدهایی دارد. مطلبی كه در جای خود باید مورد بررسی همه‌جانبه قرار گیرد و در حوصله این یادداشت نیست.اما گام آخر - و اخیر- احمدی‌نژاد در واكنش به جنجال پیرامون مدرك وزیر كشورش، دستور جدید و قابل تحلیل وی به وزیر علوم بود؛ احمدی‌نژاد از زاهدی، وزیر علوم خواسته است كه <بررسی جامعی از چگونگی ادامه تحصیل، اخذ مدرك، استفاده از بورس‌های تحصیلی در داخل و خارج و چگونگی ارزیابی آن، به‌ویژه از سال‌های 1364 به بعد توسط مدیران> انجام و گزارش شود.

بدیهی است كه نتایج این دستور بیش از آن كه به نفع رقبای سیاسی و جریان‌های گوناگون حاضر در ساخت قدرت باشد، به‌نفع <منافع ملی> و نهادهای مدنی و جامعه مدنی است؛ به‌نفع شهروندانی كه در تمام این سال‌ها، <خودی> تلقی و ارزیابی نشده‌اند و از این <بورس>ها و <مدارك> و... بی‌بهره مانده‌اند؛ البته در صورتی كه نتایج گزارش درخواستی آقای رئیس‌جمهور، به‌صورت علنی و كامل و بدون ممیزی، در اختیار همه - به‌ویژه اصحاب رسانه و پژوهشگران- قرار گیرد. قابل پیش‌بینی است كه چنین اتفاقی را به علل و دلا‌یل متعدد، شاهد نخواهیم بود. اینچنین، گزارش تهیه‌شده، به شكلی <محرمانه>، تنها مستمسكی دیگر برای احمدی‌نژاد خواهد بود كه در سخنرانی‌های استانی خود و یا در مصاحبه‌ها و نطق‌های گوناگونش به جریان‌های سیاسی رقیب خود طعن زند و آدرس و نشانه دهد كه <چه كرده‌اند> و <چه می‌گویند> و همچون گذشته، تهدید به <افشا> نماید...

به‌بیان دیگر، اقدامات و مجموعه كنش‌های رئیس‌جمهور در قبال اعتراض‌ها و پرسش‌های مطرح در مورد مدرك تحصیلی وزیر كشورش، واجد مجموعه‌ای از پروژه‌های <ایجابی> و <حمله‌> است و نه واكنش‌های <سلبی> و <دفاعی.> احمدی‌نژاد در تمام این سه‌سال سپری‌شده از دوران ریاست‌جمهوری‌اش نشان داده است كه به ‌چه میزان در استفاده از این <تاكتیك( >حمله به مثابه بهترین دفاع) توانا است. او اگر نگوییم <هرگز>، می‌توان به جرات گفت <به ندرت> در برابر انتقادهای مطرح‌شده موضع تمكین و كرنش و پذیرش در پیش گرفته است. ‌ قریب به اتفاق سیاست‌ها و برنامه‌ها و پروژه‌های وی و دولتش، با وجود ابهام‌ها و انتقادها و پرسش‌ها و ایرادهای علمی و فنی و واقع‌بینانه طرح‌شده، عملیاتی و پیگیری و محقق گردیده‌‌اند. این سخن نغز و نكته كه <همه چیز را همگان دانند و همگان زاده نشده‌اند>، در قاموس رویكرد دولت نهم جایی و محلی نداشته است. تصمیم‌ها و راهبردها و اقدامات، جملگی درست، قابل دفاع و منطقی بوده‌اند. پس منتقدان و ایرادگیران و پرسشگران را باید نه با پاسخ و توضیح و احیانا تامل و تردید، كه با <حمله> و <پرسش متقابل> ساكت و منكوب كرد و به‌جای خود نشاند. واكنش احمدی‌نژاد به انتقادها و اعتراض‌‌های گوناگون نسبت به اظهارات مهم و قابل تامل و تحلیل اسفندیار رحیم‌مشایی، معاون رئیس‌جمهور، در مورد اسرائیل، در همین راستا قابل اشاره است. احمدی‌نژاد نه‌تنها درخواست‌های مطرح‌شده مبنی بر كنار گذاشتن مشایی را نادیده می‌گیرد، كه وی را در كنار خویش به سفر و اجلا‌س و نشست‌های مهم داخلی و خارجی می‌برد...

كوتاه سخن، <حمله> به مخالفان و منتقدان و معترضان، بهترین راهبرد و دفاعی است كه احمدی‌نژاد برای مواجهه و واكنش‌های متفاوت و متعدد اتخاذ كرده است. آشكار است كه <بازی> و رقابت در میدان سیاست با چنین حریفی، چندان آسان نیست؛ به‌ویژه كه بخواهی از رویكردهای ماكیاولیستی فاصله بگیری و <اخلا‌ق> را رعایت كنی. 


نویسنده: مرتضی كاظمیان