داخلی » برگزيده از رسانه ها » داخلی
دیالوگ جدید جنبشهای اسلامی در ادبیات سیاسی
سرمقاله روزنامه قدس-21 مرداد87
21 مرداد 1387 ساعت 9:04
دبیر كل جماعت اخوان المسلمین مصر، خواستار تشكیل ائتلاف و همگرایی بین شیعه و سنی برای مقابله با رژیم صهیونیستی شد و اعلام نمود: «آماده ایم زیر پرچم حزب ا... بجنگیم.» این گفته از سوی محمد مهدی عاكف كه از وی به عنوان لیدر بزرگترین جریان اسلامی در دنیای اسلام یاد می شود، عنوان گردیده است.
موضوع همگرایی شیعه و سنی سالهاست از سوی رهبران آنها بطور جدی دنبال می شود و شخصیتهای محوری این دو نحله اسلامی به این نكته واقفند كه امروز دشمنی با اسلام و مسلمین با پیگیری خط تفرقه بین دو مذهب از سوی استعمارگران قدیم و جدید دنبال می شود تا از این رهگذر بتوانند مقاومت و اتحاد مسلمانان را با شكنندگی روبرو سازند و با هزینه كمتر به هدفهایشان نایل شوند.
ژئوپلتیك اسلامی و كانونهای بحران در جهان اسلام بیش از هر نقطه دیگری از جهان در این منطقه متمركز گردیده است. برخی بیش از 50 مورد اختلاف ارضی و مرزی را در بین كشورهای اسلامی عنوان می كنند كه از آن باید به عنوان بحرانهای بالقوه ای یاد نمود كه میراث نامیمون استعمار پس از خروج از منطقه است. افزون بر موارد فوق، بحرانهای بالفعل عراق، افغانستان و فلسطین بویژه حضور رژیم غاصب صهیونیستی، سالهاست كشور فلسطین و جهان اسلام را با این معضل امنیتی و حضور غاصبانه درگیر ساخته است.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ثمره این جریان صرفاً در مرزهای ایران متمركز نگردید، بلكه نگاه بنیانگذار انقلاب اسلامی به مسلمانان و مستضعفان، گستره وسیعی از جغرافیای جهان را تحت تأثیر آرمانهای انسانی و اسلامی خویش قرار داد كه به هیچ وجه خرسندی بیگانگان و كشورهای استكباری را تاكنون درپی نداشته است. این در حالی است كه كشورهای غربی قبل از ظهور شخصیت امام(ره) در صحنه سیاسی و بروز الگوی مبارزاتی وی، كشورهای اسلامی را حیات خلوت منافع خود می دانستند و خطری نیز آنها را تهدید نمی كرد.
پارادایم انقلاب اسلامی در بیداری جغرافیای اسلام، به خودباوری مسلمانانی منجر شد كه تا سال 1979 مبارزات علیه رژیم صهیونیستی و حامیان آن را بیهوده می دانستند و بتدریج نشستهای مقابله با زیاده طلبی های تل آویو به گفتگوهای صلحی انجامید كه صهیونیستها با هزینه كمتری آن را پیگیری كردند.
ولی روحیه ناشی از خودباوری مسلمانان متأثر از اندیشه های حضرت امام خمینی(ره) توان قابل تحسینی را به صحنه مبارزات آورد، چنان كه حضور و تعقیب منافع كشورهای فرا منطقه ای در مواجهه با مسلمانان را با مخاطرات جدی همراه نمود.
بازیگران سلطه طلب و در رأس آنها آمریكا با پیگیری موضوع تفرقه بین دو مذهب یاد شده، تلاش كردند از این منظر نه تنها این دو گروه اسلامی را از یكدیگر دور نگه دارند، بلكه با برنامه ریزی آنها را در مقابل یكدیگر نیز قرار دهند تا هزینه حضور هژمونی سلطه در جهان اسلام ناخواسته به مسلمانان تحمیل شود. امروز ژئوپلتیك منازعات در كشورهای اسلامی بیانگر این موضوع است، به گونه ای كه در كشورهای عراق، افغانستان، فلسطین و دیگر مناطق، به نحوی قاعده بازی را تدوین نموده اند كه سران اسلامی و مسلمانان استنباط مشتركی در خصوص چگونگی جهت گیریها نداشته باشند.
امروز ائتلاف شیعه و سنی، به معنای به صحنه آوردن حدود یك و نیم میلیارد مسلمان از 57 كشور اسلامی است. قطعاً این توانمندی قادر است زخمهای دیرینه دنیای اسلام را با تجویز داروی وحدت امت اسلامی درمان نماید و منافع و اهداف شوم بیگانگان را كه در غفلت و بی خبری امت اسلامی سرمایه های فرهنگی و اقتصادی دنیای اسلام را غارت می كنند، با بن بست مواجه سازد. به عبارت دیگر، عامل طولانی شدن بحرانها در كشورهای اسلامی، جدایی مسلمانان از یكدیگر و یا بی تفاوتی آنهاست كه بستر عملیاتی نمودن استراتژیهای دشمنان را نیز فراهم ساخته است.
آقای عاكف در بخش دیگری از اظهاراتش، این همگرایی را ساز و كار مقابله با رژیم صهیونیستی تلقی نموده و جنبش مقاومت اسلامی حزب ا... را یك گروه اسلامی شیعه برشمرده كه در سال 2006 در جنگ 33 روزه توانست بدون برخورداری از پشتیبانی كشورهای دیگر، ارتش چهارم دنیا را شكست دهد، به گونه ای كه مقامهای رژیم صهیونیستی برخلاف میلشان در مقابل اراده های خلل ناپذیر و مصمم جنبش مقاومت، ناچار شدند به شكست در مقابل این گروه مبارز اسلامی اعتراف كنند.
وی اعلام نمود: «ما آماده ایم زیر پرچم حزب ا... بجنگیم، زیرا نیروهای سید حسن نصرا... توانستند افسانه شكست ناپذیری مقامهای تل آویو را كه ناشی از غرور كاذب موفقیتهای این رژیم در جنگهای چهارگانه اعراب و اسرائیل بود، در سایه صلابت مبارزان شهادت طلب حزب ا... دفن نمایند و برای اولین بار عمق سرزمینهای اشغالی را هدف قرار دهند.» این توانمندی جنبش مقاومت توانست دغدغه های امنیتی دكترین بن گورین كه عمق امنیتی را بیرون مرزهای رژیم صهیونیستی، یعنی فراتر از سرزمینهای تصرف شده پس از جنگ 1967 تصور می كرد، به عمق سرزمینهای اشغالی و به نزدیكی حیفا و تل آویو برساند.
در این جنگ، فرمایشهای امام راحل مبنی بر پوشالی بودن قدرت آنها تفسیر عملی شد و به عینه برای همگان ثابت گردید كه اسرائیل به تعبیر سید حسن نصرا... «بیت العنكبوت» است. در این جنگ، حامیان اسرائیل از تمام ظرفیتهای موجود برای شكست دادن حزب ا... بهره بردند، از حمایت تسلیحاتی دریغ نكردند، در شورای امنیت با مخالفتهای خویش، اسرائیل را به حملات گسترده هوایی و زمینی ترغیب نمودند تا از این رهگذر یك جبهه داخلی نیز از مردم لبنان علیه حزب ا... سازماندهی نمایند؛ ولی همه برنامه های آنان به شكست انجامید.
بدین ترتیب، اگر امت اسلامی و جهان اسلام با این هویت در مناسبات بین المللی و ادبیات سیاسی به شكل محتوایی و كاركردی وارد عرصه تعاملات شود، می تواند با بهره گیری از ظرفیتهای انسانی، ارزشی، اقتصادی و سیاسی خود، به عنوان یك بلوك قدرت در مقایسه با بلوك بندیهای دیگر، قاعده بازی را حداقل در محدوده گستره جهان اسلام با دیگر بازیگران تعریف نماید و از ذرات پراكنده، حاشیه ای و بی اثر، به بازیگری مؤثر در روابط بین كشورها مبدل گردد.
بدون شك، وجود جنبشها و سازمانهای متعدد در میان كشورهای اسلامی و یا با محوریت این كشورها، می تواند پرچمدار حل و فصل مناقشات در جهان گردد؛ اما به دلیل عدم انسجام تاكنون در برآورده كردن نیازهای مسلمانان و هدفهای تعیین شده سازمانی توفیقی حاصل نشده است كه ریشه تمام ناكامیها را باید در وجود دیدگاه های وارداتی و غیربومی برخی اعضا جستجو نمود.
*غلامرضا قلندریان
