داخلی » برگزيده از رسانه ها » داخلی
دو دوست و دو دشمن
سرمقاله رسالت-14 مرداد87
14 مرداد 1387 ساعت 7:15
حضرت آیتالله خامنهاى رهبر معظم انقلاب اسلامی، در دیدار بشار اسد، رئیسجمهور سوریه و هیئت همراه، روابط دو کشور را مستحکم و بسیار خوب خواندند و تاکید کردند: “مرحوم حافظ اسد، پایه مستحکمى را براى روابط ایران و سوریه بنا گذاشت که با وجود تلاشهاى فراوان به منظور ایجاد خلل، این روابط خوب همچنان ادامه دارد... سوریه و ایران در مسائل منطقهاى و بینالمللى به موفقیتهاى خوبى دست یافتهاند”.
مقام معظم رهبرى از تلاشهاى فراوان جهت ایجاد خلل در مناسبات دوجانبه تهران-دمشق سخن گفته اند.این تلاشها از سوى ایالات متحده آمریکا،رژیم صهیونیستى و برخى کشورهاى عربى و اروپایى صورت گرفته است.در دوران جنگ تحمیلى صدام حسین و دونالد ریگان سعى کردند کشورهاى عربى را بر پایه ناسیونالیسمى خودساخته علیه تهران متحد نمایند و از این اتحاد در راستاى سرکوب قدرت انقلاب اسلامى استفاده نمایند.اما سوریه در آن زمان با درایت کامل عمل کرد و خود را در صف دشمنان انقلاب اسلامى قرار نداد.حافظ اسد در زمان ریاست جمهورى خود سنجش وزن استراتژیک ایران را به نحو احسن انجام داد و هیچ گاه مقهور تبلیغات و فشارهاى غرب در راستاى کاهش سطح روابط با ایران نشد.بشار اسد نیز در این راستا راه پدر خود را دنبال مى کند.اتحاد دوجانبه تهران و دمشق خنثى کننده بسیارى از تهدیدات آمریکا و غرب علیه خاورمیانه بوده است.پس از وقوع حادثه 11 سپتامبر 2001،ایالات متحده آمریکا نگاه تهدید محور خود نسبت به ایران و سوریه را افزایش داد مسئله اى که سبب تحکیم بیشتر پیوند طرفین گردید.
سفر بشار اسد به تهران در حالى صورت گرفت که دور چهارم گفتگوهاى دمشق و تل آویو به تازگى پایان یافته است.هرچند رسانه هاى غربى سعى دارند سوریه را در میان دو انتخاب ،یعنى “تهران”و”تل آویو”قرار دهند اما بشار اسد از هیچ یک از اصول توافقات راهبردى و تاریخى خود با تهران صرف نظر ننموده است.رئیس جمهور سوریه اخیرا در گفتگو با رسانه هاى عربى تاکید کرده است که هیچ کس جرات نخواهد کرد از سوریه درخواست قطع رابطه با تهران را نماید و دمشق نیر هیچ گاه زیر بار چنین درخواستى نمى رود.
آغاز دور تازه مذاکرات ایران و غرب،پایان دور چهارم مذاکرات دمشق و تل آویو و مهم تر از آن شرایط خاصى که منطقه در آن قرار دارد سفر رئیس جمهور سوریه به کشورمان را به سفرى ویژه تبدیل نموده بود.تهران در طول سه دهه اخیر آگاهى خود نسبت به “مصالح ملتها”و”منافع جمعى کشورهاى منطقه” را به اثبات رسانده است.از این رو ایران با درک شرایط خاصى که سوریه در آن قرار دارد بهترین راه حلها را در مقابل دوست دیرینه خود تشریح مى کند.
سفر اخیر بشار اسد به ایران را باید در پارادایم ویژه اى تعریف نمود.در این سفر “دغدغه هاى مشترک طرفین”نسبت به مسائل منطقه،از جمله نحوه برخورد با تل آویو نمود بارزى داشت.سفر بشار اسد به تهران در میان انبوه جوسازیهاى رسانه هاى غربى انجام پذیرفت.غرب اصرار دارد مذاکرات دمشق و تل آویو را در قالب قطع تعلق سوریه به جمهورى اسلامى ایران،حزب الله لبنان و گروههاى فلسطینى مبارز تفسیر نماید اما سفر اخیر رئیس جمهور سوریه به تهران خنثى کننده این تلاش مذبوحانه رسانه اى و تبلیغاتى بود.
در حال حاضر عقب نشینى استراتژیک غرب در برابر ایران لزوم بازتعریف مناسبات تهران-دمشق بر اساس شماى جدید نظام بین الملل را دوچندان ساخته است.ایالات متحده و رژیم صهیونیستى متعاقب شکست در جنگ 33 روزه مقابل حزب الله لبنان و شکست در میدان عراق و افغانستان در ضعفى مفرط و مزمن به سر مى برند.از این رو دو کشورهمسایه ایران و سوریه باید ازاین ضعف به نحو کامل بهره بردارى نمایند.مسلما این بهره بردارى دوجانبه ماهیتى تاکتیکى و موقت نخواهد داشت و در آینده استراتژیک تهران و دمشق نقشى اساسى ایفا خواهد نمود.
مسئله دیگرى که باید در خصوص سفر حساس اخیر بشار اسد به تهران مدنظر قرار داد ایجاد درکى مشترک از دوستان و دشمنان ایران و سوریه است.بر این اساس لازم است دو طرف فن دشمن شناسى را سرلوحه تمامى فنون مذاکره و تهدید قرار داده و نسبت به دو دشمن اصلى خود یعنى “ایالات متحده آمریکا”و”رژیم صهیونیستی”درک مشترکى داشته باشند.
اخیرا برخى محافل سیاسى خاورمیانه سعى دارند در جهت عادى سازى روابط دمشق و تل آویو گام بردارند،اما واقعیت امر این است که اختلافات طرفین در حدى بنیادین بوده که ریشه آن در فلسفه وجودى اسرائیل دارد.تل آویو بارها خصومت خود با سوریه را به تصویر کشیده و با اشغال بلندیهاى جولان بى تعهدى خود نسبت به اصول حقوقى و بین المللى را به اثبات رسانده است.از سوى دیگر،رژیم صهیونیستى در طرح خاورمیانه اى خود سوریه را به عنوان یک هدف رصد مى کند.هدفى که باید فداى آمال و آرزوهاى مضحکانه فرزندان سامرى شود.!دمشق در مقطع کنونى باید بیش از هر زمان دیگرى هشیار بوده و فریب وعده هاى پوشالى تل آویو را نخورد.البته سوریه همواره در موارد حساس و تعیین کننده گامهاى محکم و قاطعانه اى را به سود ملت خود و ملتهاى منطقه بر داشته است.در هر صورت،تل آویو هم اکنون در اوج ضعف و ناتوانى سیاسى و نظامى خود قرار دارد و دمشق مى تواند با استناد به این ناتوانى از اسرائیل امتیاز بگیرد.
در بیانیه مشترک روساى جمهور دو کشور ایران و سوریه هفت محور توافق تعبیه شده است که نشاندهنده ماهیت راهبردى و کلان مناسبات طرفین است.محکومیت شهرک سازى اسرائیل در سرزمینهاى اشغالى و تاکید دوباره تهران و دمشق بر اشغالگر بودن اسرائیل نشان داد که دو کشور همچنان اسرائیل را به عنوان اصلى ترین تهدید خود و منطقه مورد شناسایى قرار مى دهند.مقوله اى که بر فرضیه هاى تبلیغاتى موجود در خصوص نزدیکى سوریه و اسرائیل خط بطلان مى کشد.
تاکید تهران و دمشق بر تشکیل دولت مستقل فلسطینى در سرزمین فلسطین و به پایتختى قدس با هیچ یک از اهداف و آمال صهیونیستها ،فارغ از هرگونه تعلق حزبى و سیاسى سنخیت ندارد.باید اذعان نمود که سفر بشار اسد به تهران مترادف با شارژ سیاسی،استراتژیک و فکرى دوباره دمشق در برابر تل آویو بود.
حمایت سوریه از برنامه هاى صلح آمیز هسته اى ایران و حق برخوردارى کشورمان از چرخه تولید سوخت هسته اى نیز به طور طبیعى و خودکار سبب نزدیکى بیشتر دو کشور همسایه شده است.
برخى از رسانه هاى غربى سعى کردند “بشار اسد”را در کسوت یک “میانجی” و به عنوان حامل پیام غرب براى ایران معرفى نمایند.دیدار اخیر بشار اسد و نیکلاسارکوزى نیز بر وزن این ابهام افزوده بود. اما مذاکرات صورت گرفته در تهران و نیز اظهارات مستقیم و گویاى بشار اسد در این خصوص نشان داد که رئیس جمهور سوریه نه تنها حامل پیامى سر به مهر براى ما نبوده ، بلکه بالعکس،در قالب گفتگوهایى سازنده در سفر دوروزه خود پیام “تداوم مناسبات تهران-دمشق”را به نظام بین الملل مخابره نموده است.
در نهایت اینکه دو کشور دوست و برادر ایران و سوریه همچنان در برابر دو دشمن مشترک خود یعنى ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستى قرار دارند و جمع توانایىها و ظرفیتهاى طرفین مى تواند این دو دشمن توسعه طلب و خطرناک را به زانو در آورد.
