شهاب نيوز - استراتژى اخم يا لبخند

خلط ميان “صورت مسئله” و” راه حل” آن اصلى ترين نقطه آسيب واکاوى مسائل ديپلماتيک و بين المللى محسوب مى شود. البته علاقه غرب به تقويت ابهام ساختارى در نظام بين الملل نيز بر شدت و حدت اين روند دامن زده است. به عبارت بهتر، غرب با استناد به ابزارهاى تبليغاتى خود سعى دارد مذاکرات، گفتگوها و حتى معاهدات حقوقى بين بازيگران جهانى را به گونه اى “سلطه پسند” تفسير نمايد.

مناقشه اتمى ايران و وکشورهاى 1+5، پس از طى مسيرى چندساله ، با آغاز مذاکرات ديروز بين «سعيد جليلي» دبير شوراى عالى امنيت ملى ايران و خاوير سولانا نماينده عالى اتحاديه اروپا در امور سياست خارجى وارد فاز جديدى شد. همچنين آمريکا در چرخشى ناگهانى که بسيارى از تحليلگران از آن به عنوان انصراف واشنگتن از پيش‌شرط تعليق غنى‌سازى براى مذاکره با ايران ياد مى‌کنند، “ويليام برنز” معاون امور سياسى وزير امور خارجه خود را به نشست ژنو اعزام ‌کرد. ضمن آنکه “کاندوليزارايس” نيز در آستانه برگزارى اين مذاکرات، چرخش استراتژيهاى ايالات متحده آمريکا در قبال تهران را مورد تائيد قرار داد.

به راستى چه اتفاقى در اردوگاه غرب افتاده است؟ آيا مى توان مصدر “ شناسايى ايران هسته اى توسط غرب” را در لبخندهاى شش سال قبل استراو و وعده هاى پوشالى يوشکا فيشر و دومنيک دو ويلپن جستجو نمود يا اينکه پازلها به نحو ديگرى چينش يافته است؟در اين خصوص لازم است چهار نکته مهم را مدنظر قرار دهيم:

-1شور و شعف به وجود آمده در اردوگاه جمهوريخواهان و دموکراتهاى آمريکا که متعاقب حضور همزمان نمايندگان تهران و کاخ سفيد در ژنو صورت گرفته است کاملا قابل درک مى باشد. کبوترها و بازهاى واشنگتن در دوران کارتر، ريگان، بوش پدر ، بيل کلينتون و بوش پسر انواع دکترينهاى انقباضى و انبساطى خود را در قبال ايران اسلامى آزمايش نموده و در نهايت به نتيجه اى مشترک دست يافته اند.

اينکه غرب بايد دکترين شناسايى و ايجاد رابطه با ايران را بدون اتلاف زمان تدوين و تشريح نمايد. اين در حالى است که تهران فضاى مذاکرات را از پارادايم ديگرى آناليز مى کند. ما هم اکنون نبردى ديپلماتيک را با غرب آغاز نموده ايم که ارزش آن کمتر از فتح خرمشهر يا نبرد نظامى با دشمن نيست. على رغم نياز مفرط غرب به ايجاد رابطه با تهران، ايران اسلامى چنين نيازى ندارد و در سايه استقلال از قدرتهاى بزرگ توانسته است مسير سياسى و اقتصادى خود در جهان را همواره نمايد.

واقعيت امر اين است که تهران و غرب از يک زاويه به مذاکرات هسته اى ژنو و مذاکراتى که در آينده انجام مى شود نمى نگرند و در ماوراى نگاه ايران نوعى نگرش تهاجمى همراه با چاشنى فرصت محورى مستتر است، اما آنچه در فراسوى نگاه ويليام برنز و حتى خاوير سولانا مشاهده مى شود “نياز به قدرت اول خاورميانه” است.

-2حضور همزمان “ويليام برنز” و” خاوير سولانا” در مذاکرات ژنو نمادى از تلفيق نهايت قدرت آمريکا و اتحاديه اروپا با يکديگر است. ” ويليام برنز” در دانشگاه آکسفورد نيز به تحصيل رشته روابط بين‌الملل پرداخته و در سال‌هاى 2005 الى 2008 به عنوان سفير آمريکا در روسيه مشغول فعاليت بوده است. وى اوايل سال 2008 ميلادى از سوى رايس به عنوان معاون وزارت امور خارجه آمريکا منصوب شده است. خاوير سولانا نيز که اکنون تحت عنوان مسئول سياست خارجى اتحاديه اروپا مشغول به کار مى باشد قبلا به عنوان دبير کل سازمان نظامى ناتو فعاليت کرده است. از اين رو بايد اذعان نمود که غرب همه ا ستعدادهاى ديپلماتيک خود را در ميدان مذاکره باتهران متمرکز ساخته است. اما در آن سوى ميدان دکتر” سعيد جليلي” به عنوان فردى متخصص، متعهد ، کارآمد و دين مدار ضامن حقوق ملتى است که در طول سه دهه اخير هيچ گاه در مقابل زياده خواهيهاى غرب کوتاه نيامده استدکتر جليلى ، دانش آموخته دانشگاه امام صادق (ع) و جانباز جنگ تحميلى ، فرزند شجاع ملتى است که مقاومت و پايدارى آن همواره زبانزد خاص و عام بوده است.

اينک ملت ايران سکاندارى مذاکره با غرب را به دست فردى سپرده است که صداقت و آگاهى ديپلماتيک و وفادارى وى به نظام جمهورى اسلامى غير قابل کتمان است. هرچند آقاى جليلى نماينده قابل اعتماد جمعيت 70 ميليونى ايران است، اما قطع يقين “ويليام برنز “و” حتى “سولانا” نمايندگان افکار عمومى آمريکا و اروپا نيستند. برنز در دولتى مشغول به کار است که مطابق آخرين نظرسنجيها به عنوان بدترين دولت تاريخ آمريکا از سوى مردم اين کشور شناخته شده است و سولانا نيز به سبب دخالت در کشتارهاى يوگسلاوى و بالکان وجهه مخدوشى در اروپا دارد. از اين رو مذاکرات ژنو سمبل گفتگوى ملت ايران با دولتمردان غربى محسوب مى شود ، نه گفتگوى ملت ايران با ملل اروپايى و آمريکايي.

-3در دين مبين اسلام “مذاکره با دشمن” در دو مجراى “منطق” و” مصلحت” تعبير مى شود. اين مهم از لابه لاى آيات متعدد قرآن کريم، خصوصا آيات سوره مبارکه کافرون يا آيه مباهله قابل استنباط است. بر اين اساس هيچ‌گاه در تاريخ اسلام “گفتگو با دشمن” به معناى “آشتى با دشمن” نبوده است. نظام جمهورى اسلامى ايران نيز در طول حيات سى ساله خود از همين قاعده تبعيت نموده است. آنچه مسلم است اينکه ملت ايران به سبب جنايات و خياتهايى که غرب طى سه دهه اخير عليه آنها و حکومت مطلوبشان روا داشته است از آمريکا و اروپا “طلبکار” هستند و ” گفتگو” و ” مذاکره” يکى از راهاى استيفاى طلبهاى ما از غرب محسوب مى شود.

چندى پيش شاهد بوديم که حزب الله لبنان با اتکا بر همين منطق توانست پيروزى خود بر دشمن صهيونيستى را جشن گرفته و پنج اسير لبنانى و 200پيکر مطهر شهيد مقاومت را با جسد دو سرباز اسرائيلى مبادله نمايد. ما نيز در قبال اصلى ترين دشمن خود، يعنى ايالات متحده آمريکا بايد از همين منطق پيروى نماييم. حرکت در چارچوب اين منطق معلول ايجاد تفکيک ميان “استراتژى اخم” و ” استراتژى لبخند” است. بر اين اساس ما در مذاکره با آمريکا هيچ‌گاه از استراتژى لبخند پيروى نخواهيم کرد و بالعکس آنچه برخى رسانه هاى خارجى سعى در القاى آن را دارند، ” استراتژى اخم” مبناى ادامه مذاکرات ما با غرب محسوب مى شود. استراتژى اخم ترجمه اى دقيق از همان سياست خارجى تهاجمى بوده که از سوى رهبر معظم انقلاب اسلامى نيز مورد تاکيد قرار گرفته است. در “استراتزى اخم” نه تنها اعتماد سازى در برابر غرب وظيفه ما نيست، بلکه ما در انتظار اعتماد سازى آمريکا و تروئيکاى اروپايى خواهيم بود.

-4” استراتژى لبخند در برابر غرب” ناکارآمدى خود را در دوران اصلاحات اثبات نموده است. در آن زمان نگاه رفورميستى اصلاح طلبان نسبت به غرب ضرر زيادى را به دستگاه سياست خارجى کشورمان وارد نمود. در آن زمان لبخند ايران به غرب مترادف با پلمب شدن تاسيسات هسته اى و کندى حرکت هسته اى روبه جلوى ايران اسلامى شد. تعطيلى کار دانشمندان هسته اى ماحصل لبخند بى حاصل تهران به سوى غرب بود. اما اين بارما با “استراتژى اخم” و بدون هيچ گونه انعطافى به مصاف نمايندگان آمريکا و اروپا رفته ايم. اصلا آنچه غرب را نسبت به لزوم پذيرش ايران قدرتمند ترغيب نمود، اتخاذ استراتژى اخم از سوى دولت نهم بود. از اين رو مذاکره کنندگان هسته اى و ديپلماتهاى ما بايد اين استراتژى را به عنوان الگوى رفتارى خود در قبال غرب به کار گرفته و “استراتژى لبخند در برابر غرب” را به فراموشى تام بسپارند. .