شهاب نيوز - ای كاش همه جرا‌‌ت داشتند [درباره اظهارات اخیر خاتمی]

ای كاش همه جرا‌‌ت داشتند [درباره اظهارات اخیر خاتمی]

سخنرانی چندی قبل سیدمحمد خاتمی، بازتاب‌های فراوان داخلی و خارجی داشت. البته این سخنرانی، نه اولین نمونه از اظهارات خاتمی بود كه در كانون توجه رسانه‌ها قرار گرفت و نه آخرین آنها خواهد بود. بر همین اساس، هم خاتمی باید قبل از بیان هر كلام خود، بازتاب‌های آن – و حتی احتمال بهانه جوئی‌ها – را مدنظر قرار دهد و هم كسانی كه در داخل هیچ‌گاه به جایگاه رفیع خاتمی در عرصه بین‌المللی اعتراف نكردند، باید اكنون بپذیرند كه: خاتمی، خاتمی است، چه رئیس جمهور باشد و چه تنها سوژه‌ای برای بعضی عقده گشائی‌های داخلی! پس چه بهتر كه خاتمی جز گزیده و سنجیده سخن نگوید – كه معمولاً هم، چنین است – و مخالفان غیر منصف هم به جای كینه جویی در برابر او، از این ظرفیت بزرگ و استثنایی كشور برای كاهش تهدیدها و بهره‌گیری هر چه بهتر از فرصت‌ها، استفاده نمایند.

این نكته‌ای است كه متأسفانه در زمان تصدی ریاست جمهوری توسط خاتمی مورد غفلت واقع شد و اكنون هم مورد بی توجهی قرار می‌گیرد.

پس از سخنرانی اخیر خاتمی و توضیحات او در خصوص دیدگاه رهبر فقید انقلاب پیرامون صدور گفتمان انقلاب، بعضی از رسانه‌های خارجی این سخنان را بهانه ای برای متهم ساختن ایران قرار دادند. خاتمی نیز در اقدامی شجاعانه، شخصاً به چالش بـا آن رسـانـه‌هـا پـرداخـت و ضـمن رفع شبهات مطرح شده، به رسانه‌های پرنفوذ جهانی یادآوری كرد كه در عصر حاضر كدام قدرت‌ها، با استفاده از خشونت و سلاح، دیدگاه‌های خود را به دنیا تحمیل می‌كنند.

پس از توضیحات خاتمی، برخی از منتقدان داخلی او، جانب انصاف را نگه‌ داشتند و حتی از وی تقدیر كردند. اما گروهی دیگر، این توضیحات را نیز به سوژه‌ای برای حمله به شخصیت خاتمی – و نه شخص او – تبدیل كردند و با عبارات تحقیرآمیزی همچون <خاتمی حرف خود را ‌ ‌پس گرفت>، به استقبال اظهارات تكمیلی رئیس جمهور پیشین ایران رفتند. در حالی كه با مراجعه به اظهارات خاتمی، می‌توان به این نتیجه رسید كه بهانه جوئی‌های دشمنان خارجی، ارتباطی منطقی با اظهارات اولیه خاتمی نداشت. اما حتی اگر این فرض نیز صحیح باشد كه <خاتمی، سخن خود را اصلاح كرده باشد> آیا باید با استخدام عبارات كوچك كننده، این خبر را اعلام كرد؟ آیا اصلاح‌سخن یك سیاستمدار برجسته، آنقدر قـبـیـح اسـت كـه بـایـد او را تحقیركرد؟

البته از كسانی كه بعضی شـخـصـیـت‌هـای اجـرائـی مـحـبـوب خـویـش را تـا حـد قدیس بـالا می‌برند و در برابر ادعاهایی همچون <جاری شدن كلام امام زمان بر زبان مسئولان اجرائی> سكوت پیشه می‌كنند، جز این توقعی نمی‌رود. زیرا به نظر برخی از آنها، اگر گوینده سخن، از شخصیت‌های محبوب و هم جناح باشد، حتی فرض ارتكاب اشتباه توسط او، فرض محال است. اگر هم از جناح مقابل كسی سخن بگوید، پیشاپیش باید سخن او را حمل بر همراهی با ضد انقلاب و دشمنان خدا و پیامبر دانست كه تنها اگر مجبور شوند <حرف خود را پس خواهند گرفت.>‌

اكنون می‌توان با ارائه چند نمونه به ارزیابی این موضوع نشست كه كدام رفتار صحیح‌تر است:

1- ‌روزی ادعا شد كه نمایندگان مجلس هفتم، مؤید به تاییدات آسمانی هستند و لیست آنها متبرك به امضای وجود مقدس امام عصر <عج> می‌باشد. اگر سران جناح پیروز در مجلس هفتم همان روز به میدان می‌آمدند و به نیابت از گوینده بزرگوار، این سخن را پس می‌گرفتند قاعدتاً در پایان دوره ناچار نمی‌شدند كه برای سـرپـوش گـذاشـتـن بـر ضـعف‌های بی سابقه مجلس هفتم، به توجیهاتی از این قبیل متوسل شوند كه <بعضی نمایندگان این مجلس، فرق بین میلیون‌ و میلیارد را نمی‌دانند.>‌

‌ 2-‌ یـك روز عده‌ای از اصولگرایان امروز، مخالفت با رئیس جمهور اسبق را دشمنی با پیامبر دانستند. اگر در آن روز، برخی سران آن جبهه، مانند خاتمی جرا‌‌ت به خرج می‌دادند و به نیابت از طرف برخی كم خردان، این حرف را پس می‌گرفتند، قطعاً بسیاری از ضعف های دولت سازندگی مخفی نمی‌ماند و در نتیجه، امروز عده‌ای از همان اصولگرایان برای سلب مسئولیت از خویش – علیرغم همراهی رسمی و غیررسمی با دولت سازندگی – ناچار نمی‌شدند كه در اتهام افكنی علیه رئیس آن دولت، مرزهای انصاف را زیرپا بگذارند.

‌ 3-‌یـك روز، در صفحه اول مهمترین روزنامه‌حامی احمدی نژاد، این جمله سخن رئیس جمهور فعلی – و كاندیدای آن روز ریاست جمهوری – جلب توجه می‌كرد كه <پول نفت باید سر سفره‌های مردم دیده شود.> اگر همان روز احمدی‌نژاد رسماً این حرف را پس می‌گرفت امروز ناچار نمی‌شد كه به صورت مكرر انتساب این شعار به خود را تكذیب كند.

‌ 4-‌روزی اكثر روزنامه‌های این كشور، منعكس كننده جمله منتسب به رئیس كنونی مجلس بودند كه <ایران را به ژاپن اسلامی تبدیل خواهیم كرد.> اگر او همان روز این حرف را پس می‌گرفت یا انتساب آن به خود را تكذیب می‌كرد پس از حدود 2 سال ناچار به تكذیب این سخن نمی‌شد و در برابر هزاران نفر كه این سخن در ذهن آنها <حك> شده بود، احساس بدهكاری نداشت.

5‌ - ‌كمتر از یكسال قبل، تعدادی از نمایندگان مجلس تلاش كردند با استیضاح وزیر آموزش و پرورش، اداره بزرگترین و مهمترین تشكل آموزشی و اداری كشور را به فردی قوی‌تر بسپارند. در آن روز، احمدی نژاد به دفاع از فرشیدی پرداخت و عملكرد او را منجر به موفقیت‌های بی‌نظیر در آموزش و پرورش دانست. اگر همان روز، مشاوران رئیس جمهور به او یادآوری می‌كردند كه در توصیف وزیر، مبالغه شده و او هم با پذیرش این توصیه، حرف خود را پس می‌گرفت، احتمالاً چند ماه بعد ناچار نمی‌شد به طور ناگهانی وزیر را بركنار و سوالات مربوط به فاصله <موفقیت‌های بی‌نظیر تا بركناری ناگهانی> را بی‌پاسخ بگذارد.

‌ 6‌–از دو سال قبل اكثر رسانه‌های كشور، از وجود گرانی‌های بــی ســابـقــه در كـشــور خـبـر دادنـد و افـزایـش گـرانـی‌هـا را پیش بینی كردند. پس از آن، یك مقام عالیرتبه اجرائی، گرانی را ساخته و پرداخته رسانه‌ها دانست و مدعی شد كه <رسانه‌های ملی و غیر ملی به جو كاذب گرانی‌ها دامن می‌زنند.> اگر آن روز، مشاوران امین از او می‌خواستند كه بلافاصله این حرف را پس بگیرد یا آن را تعدیل كند، احتمالاً او ناچار نمی‌شد كه برای توجیه گرانی، به دنبال مقصرانی بگردد كه در كنار استخرهای شمال شهر تهران، دستور گرانی را صادر می‌كنند. یا در امریكا برای گرانی در ایران برنامه‌ریزی می‌نمایند.

7- در اوج اظهار نگرانی‌ها در خصوص بلا‌تكلیفی سهم ایران درخزر، وزیر امور خارجه ایران سخنی نسنجیده بر زبان راند كه <ادعای سهم 50 درصدی ایران در خزر، توسط دشمنان ملت ایران مطرح می‌شود.> اگر آن روز مقامات پایین‌تر یا بالا‌تر، از او می‌خواستند كه بلا‌فاصله حرف خود را پس بگیرد، احتمالا‌ًمقامات روسیه و سایر كشورهای همسایه ایران در خزر، با خیال آسوده به سایر حوزه‌های منافع ملی ایران چشم طمع نمی‌دوختند و با امریكا و سایر مخالفان دولت ایران ،در موضوعات گوناگون همراهی نمی‌كردند.

8 - روزی یك رسانه غیر خصوصی، ادعاهایی در خصوص بحرین مطرح كرد. این ادعاها اگر چه به واقعیت بسیار نزدیك بود اما ظاهراً با سیاست‌های رسمی جمهوری اسلا‌می تطبیق نداشت. اگر دستگاه‌های مسئول به این روزنامه فشار می‌آوردند كه از هر سخنی كه مغایر سیاست‌های رسمی است خودداری كند تا هزینه آن بر نظام تحمیل نشود، قاعدتاً وزیر امور خارجه و حتی رئیس جمهور ناچار نمی‌شدند در سفری غیر متعارف به این سرزمین كوچك بروند و دست در دست مقامك‌هایی بگذارند كه قبل و بعد از سفر مقامات ایرانی، ادعایی علیه ایران مطرح كرده و می‌كنند.

9- یك مقام عالیرتبه ایرانی، به صورت مكرر در تریبونها از وجود مافیا سخن گفت و از وجود لیستی در اختیار خود خبر داد كه تنها به توصیه دوستان شفیق از افشای آن خودداری كرده است. اگر آن روز به او توضیح داده می‌شد كه شناسایی و معرفی مفسدان، نه در حوزه مسئولیت‌های آن مقام اجرائی است و نه از اختیارات او، لا‌بد او برای احترام به قانون حرف خود را پس می‌گرفت. اما چون آن توصیه و این اقدام انجام نشد، بازپس‌گیری این حرف به یك مقام دست چندم از دفتر همان مقام اجرائی سپرده شد كه بگوید: <اعلا‌م اسامی مفسدان اقتصادی، نه در شأن دولت است نه مثمرثمر.>

10- چند ماه قبل، رئیس جمهور ایران بدون توجه به طرح ادعاهای ضد ایرانی برخی سران عرب در بیانیه پایانی اجلا‌س خود، این بیانیه را بسیار مثبت دانست. اگر آن روز به او یادآوری می‌شد كه بلا‌فاصله سخن خود را اصلا‌ح كند و آن را پس بگیرد، قاعدتاً در نشست‌ بعدی همان سران ، مدعی هم پیمانی با ایران - دولت سوریه - پای همان ادعاهای ضد ایرانی را امضا نمی‌كرد.

البته نمونه فراوان است اما همه نمونه‌ها نشان می‌دهد كه اگر سایر سیاستمداران ایرانی هم مانند خاتمی به موقع سخن ناقص خود را تكمیل كنند و حتی در صورت لزوم به ادعای رسانه‌ای كه ظاهراً با دیروز، امروز و فردای خاتمی مشكل دارد حرف خود را پس بگیرد، آنگاه بازپس‌گیری حرف سیاستمداران بانفوذ ایرانی، با پرداخت هزینه بیشتر از جیب ملت ایران صورت نخواهد گرفت.