شهاب نيوز - خاطرات جالب سفرای ایران و فرانسه از حوادث 30سال اخیر

خاطرات جالب سفرای ایران و فرانسه از حوادث 30سال اخیر

جمعه‌ای كه گذشت در یكی از تالارهای دانشگاه سوربون نشستی یك روزه درباره چهار قرن روابط بین ایران و فرانسه برگزار شد كه در آن هشت تن از سفرای دو كشور به بررسی تحولات سال های دوره سفارت خود در 30 سال گذشته پرداختند.

به گزارش خبرنگار فارس در پاریس، اخبار مربوط به این نشست به طور جداگانه منتشر شد اما نكته ای كه شاید برای بسیاری جالب باشد نقل خاطراتی از دوران خدمت است كه هر یك از این سفرا در خلال سخنان خود بدان اشاره داشتند كه شنیدن و خواندن برخی از آن ها خالی از لطف نیست.

وزیر امور خارجه فرانسه: اگر ایران را زودتر می شناختم چنین موضعی نمی‌گرفتم
یكی از شنیدنی ترین خاطرات به اظهارات كلود شسون، وزیر امور خارجه فرانسه در سال های 1984 – 1981 و نماینده پارلمان اروپا (1995 – 1989) باز می گردد كه مواضع تندی علیه جمهوری اسلامی ایران داشت.
علی آهنی سفیر جمهوری اسلامی ایران در فرانسه در سال های 1988 تا 1993در این باره گفت: من یادم می آید یك بار با كلود شسون بعد از اتمام دوره وزارتش و زمانی كه نماینده پارلمان اروپا بود ملاقات كردم. ملاقات من با وی حدود یك ساعت طول كشید. من با او در مورد مواضع ضد ایرانی اش مبسوط صحبت كردم. در بین صحبت هایم به او گفتم ما از توجه شما به حقوق بشرخوشحالیم زیرا ما نیز به حقوق بشر پایبندیم هر چند الزاما ارزش ها و فرهنگ خود را داریم. اما صادقانه سوالی از شما دارم. آیا به نظر شما وضعیت حقوق بشر در ایران در مقایسه با كشورهای همسایه آن بدتر است؟ وی پاسخ داد: خیر. پرسیدم پس چرا اینقدر در برابر ایران موضعی تند دارید اما در برابر این كشورها سكوت اختیار می كنید ؟ او گفت: ما به كشورهای مورد اشاره شما هر چه می گوییم گوش می كنند اما شما هر كاری خودتان می خواهید انجام می دهید.

آهنی می افزاید: بعد از مدتی شسون برای اولین بار سفری دو هفته ای به ایران كرد. او در این سفر به جاهای مختلف رفت و با افراد متفاوت ملاقات كرد. من بعد از اطلاع از حضور وی در ایران تصمیم گرفتم او را به شامی خانوادگی مهمان كنم. بعد از صرف شام در پایان از او خواستم احساس واقعی خود در پایان سفرش را برایم بیان كند. او گفت: شما حق داشتید. جدا مایه تاسف است كه من اینقدر با تاخیر به ایران آمدم زیرا آن چه كه شنیدم و دیدم با آن چه كه دیده و شنیده بودم بسیار تفاوت داشت.

* ژان پی یر ماسه (1998 – 1994)، سفیر وقت فرانسه نیز در تایید صحبت های آهنی گفت: كلود شسون زمانی كه به ایران آمد از سوی طرف ایرانی در كمال نیكویی با وی رفتار شد و زمانی كه در مسیر فرودگاه با هم در ماشین بودیم او به من گفت: من چیزهای عجیبی در ایران دیدم به گونه ای كه اگر قبل از جنگ ایران و عراق آنها را می دانستم قطعا چنین موضع هایی علیه ایران نمی گرفتم.

میتران: موتورها را روشن كرده ام !
یكی دیگر از خاطرات جالب به ماجرای سفر فرانسوا میتران، رئیس جمهوری پیشین فرانسه اختصاص داشت. آهنی می گوید: زمانی كه در پایان ماموریتم برای آخرین بار برای دیدار با رئیس جمهوری فرانسه به كاخ الیزه رفتم، ایشان در ملاقات خود با من گفت: آقای سفیر من موتور هواپیمای خود را نیز برای سفر به ایران روشن كرده ام. بسیار مایه تاسف خواهد بود كه من روزی از دنیا بروم و ایران را با این فرهنگ و تمدن غنی اش نبینم.

اسناد جدایی قفقاز از ایران در انبار سفارت فرانسه بود
ژان پی یر ماسه ضمنا خاطره ای جالب از داخل اقامتگاه خود در تهران نقل كرد و گفت: یك سال بعد از ورود من و همسرم به ایران و اسكان در اقامتگاه سفیر، ما تصمیم گرفتیم نگاهی به انباری پر پیچ و خم سفارت (فرانسه) بیندازیم . در آن جا در اتاقكی به ابعاد یك متر مكعب سه صندوق یافتیم كه وقتی آنها را گشودیم با اسناد قدیمی مربوط به توافق روسیه و ایران در مورد جدایی قفقاز از این كشور را مشاهده كردیم. این اسناد به سال 1917 باز می گشت و ظاهرا آخرین كاردار روسیه در ایران قبل از ترك این كشور آنها را به فرانسه كه كشور دوست روسیه محسوب می شد، سپرده بود و از آن زمان در این انباری نگهداری می شد.
من با وزارت امور خارجه فرانسه تماس گرفتم و آنها را در جریان این مساله قرار دادم . آنها بسیار ابراز خوشحالی كردند و همسر من كه مورخ بود با ترمیم بخش هایی از آنها، نهایتا سه صندوق را آماده كرد و به فرانسه فرستاد.
این اسناد بعدا در چارچوب تبادل اسناد آرشیوی با روسیه در ازای دریافت اسناد آرشیو كنسولگری فرانسه در آلمان، معاوضه شد.

ایران دیگر ایران قدیم نبود
پی یر لافرانس، از دیگر سفرای فرانسه در سال های 1987 – 1985 نیز می گوید: من در بحران هایی كه آن زمان بین دو كشور وجود داشت پی بردم كه دیگر ما در ایران دوره "كنت دوگوبینو" (دیپلمات و نویسنده فرانسوی 1882-1816) نیستیم كه ایران را بر اساس یك حكومت ساده دو قطبی یعنی طبقه ارباب و یك طبقه رعیت كه هر یك با حقه و كلك می كوشیدند گلیم خود را از آب كشند، تقسیم كرده بود. اما ما در برابر ایرانی قرار داشتیم كه مذاكرات با آنها خیلی دقیق صورت می گرفت و مفاد آنها یادداشت برداری می شد و در برابر هر یك از دلایل من با ادله پاسخ داده می شد و كارمندان عالیرتبه ای كه در برابر آنها قرار می گرفتیم صورتجلسه مذاكرات قبلی را داشتند و همین طور كه تا بالاترین مقام وزارت امور خارجه كه آقای ولایتی بود می رفتیم این انضباط محسوس دیده می شد و این امر نشان از یك نظام اداری منطقی داشت.

ما هم گروگان گرفتیم
پی یر لافرانس در صحبت های خود به موضوع مهم دیگری نیز اشاره كرد. وی با یادآوری بمب گذاری های صورت گرفته در پاریس در سال 1986 و آزاد نشدن گروگان های فرانسوی در لبنان (كه فرانسه خواستار كمك ایران در این ماجرا بود) گفت: در سال 1987ما با مشكل عدم آزادی گروگان های فرانسوی در لبنان و (عدم مساعدت ایران) روبرو بودیم و به رغم تلاش ها برای بهبود مناسبات خود با ایران از طرف ایرانی هیچ پیشرفتی ندیدیم. لذا ما هم یك گروگان گرفتیم و گروگان ما وحید گرجی بود. وحید گرجی به عنوان گروگان انتخاب شد. سفارت ایران در پاریس محاصره شد و ایران نیز سفارت فرانسه در تهران را محاصره كرد و جنگ سفارتخانه ها آغاز شد و تا مرز قطع مناسبات دو كشور رفتیم.

فرانسوا نیكولو : ما از كسب امتیاز تعلیق غی سازی مطمئن نبودیم
فرانسوا نیكولو (2005 – 2001) كه مذاكرات هسته‌ای سه كشور اروپایی (فرانسه، انگلیس و آلمان) با ایران با دوره سفارت وی در تهران تقارن داشت در مورد این مذاكرات به یكی از حساس ترین مراحل آن اشاره دارد و از سفر وزرای امور خارجه سه كشور مورد اشاره به ایران یاد می كند و می‌گوید: ما در طول مذاكرات هیچ امید جدی به موفقیت آن نداشتیم. بارها می دیدیم كه آقای روحانی خواستار توقف جلسه می‌شد تا با مافوق های خود تماس بگیرد. او زمانی كه با تعلیق غنی سازی موافقت كرد گفت كه هر چند دارای اختیار تام است اما در این مورد اعتبار خود را میان گذاشته است و در این مورد تحت تایید خاصی نیست.
از نظر ایران همانطور كه آقای روحانی در مصاحبه مطبوعاتی خود صراحتا گفت، چنین تصور می‌شد كه "این تعلیق موقتی است زیرا به محض اتمام مذاكرات ایران می‌تواند غنی سازی را از سر گیرد".
اما از نظر اروپایی‌ها تعلیق در اصل مقدمه "توقف قطعی" بود و هدف این مذاكرات این بود كه حتی یك سانتریفوژ در ایران نباشد. آمریكایی‌ها نیز این را می‌خواستند و اگر آنها با اروپایی ها در انجام مذاكره با ایران موافقت كردند دلیلش این بود كه اروپایی ها نیز عملا خواستار توقف غنی سازی در ایران شده بودند و می گفتند باید ایرانی ها را متقاعد كرد كه از این حوزه دست بردارند.

مسئول تشریفات ایران به من گفت: ما 9سال پیش منتظر شما بودیم
نیكولو در مورد صدور حكم سفارت برای او می گوید: من ابتدا در سال 1993 به حكم هیئت دولت برای پست سفارت در تهران منصوب شدم اما بعدا با تغییراتی كه رخ داد این حكم لغو شد و گزینه‌های دیگری مطرح گردیدند. در سال 2001 نیز یك بار دیگر نامزدی خود را مطرح كردم و این بار بدون مشكلی به عنوان سفیر در تهران تعیین شدم و زمانی كه به ایران آمدم مسئول تشریفات وزارت امور خارجه در ایران كه از این تحولات آگاه بود به من ضمن خوشامدگویی گفت: آقای نیكولو به ایران خوش آمدید ما نه سال پیش منتظر شما بودیم!