شهاب نيوز - پشت صحنه استیضاح میرکاظمی؛ از اخبار متناقض تا دفاعیات اولیه وزیر

پشت صحنه استیضاح میرکاظمی؛ از اخبار متناقض تا دفاعیات اولیه وزیر

شهاب‌نیوزـ استیضاح مسعود میر کاظمی وزیر بازرگانی در حالی «ظاهراً» قرار است چهارشنبه این هفته در مجلس مورد بررسی قرار گیرد که شرایط بی‌سابقه‌ و منحصر به فردی بر آن حاکم است. از یک طرف، رسانه‌های نزدیک به دولت که قبلاً به مجرد طرح هرگونه استیضاح با قدرت به دفاع از وزیر مربوطه می‌پرداختند حداقل تا امروز یک شنبه کاملاً سکوت کرده‌اند. در طرف مقابل نیز اظهارنظر چندانی علیه عملکرد وزارت بازرگانی به گوش نمی‌رسد و نمایندگان طراح استیضاح تقریباً سکوت کرده‌اند.

به گزارش خبرنگار شهاب‌نیوز؛ در این میان اخبار و تحلیل‌های ضد و نقیضی نیز در محافل سیاسی رایج شده است. برخی از این تحلیل‌ها ادعا می‌کند که رئیس‌جمهور و تعدادی از مشاوران وی چندان هم با استیضاح وزیر بازرگانی مخالف نیستند! چرا که استیضاح وزیر بازرگانی و برکناری وی به این معناست که مقصر اصلی گرانی‌های اخیر «شناسایی» و «برکنار» شده است و دولت تبرئه خواهد شد. این دسته از ناظران، سکوت معنادار چهره‌ها و رسانه‌های نزدیک به دولت در قبال استیضاح میرکاظمی را از این زاویه تحلیل می‌کنند؛ به ویژه این که در میان طراحان استیضاح نام یکی دو تن از نمایندگان حامی دکتر احمدی‌نژاد هم به چشم می‌خورد.

موضوع دیگری که در زمینه عدم مخالفت احتمالی رئیس‌جمهور با استیضاح میرکاظمی مطرح می‌شود، تایید حکم ریاست نهاوندیان بر اتاق بازرگانی از سوی میرکاظمی است؛ امضایی که گفته می‌شود با انتقادات برخی از همقطاران میرکاظمی مواجه شده است. اظهارات اخیر میرکاظمی درباره مافیای اقتصادی که حاوی انتقاد تلویحی از رئیس‌جمهور و خلاف مواضع رسمی دولت بود نیز از موضوعاتی است که گفته می‌شود با ناراحتی برخی از مقامات اجرایی مواجه شده است.

در طرف مقابل تحلیل فوق، برخی اخبار تاکید می‌کند که استیضاح وزیر بازرگانی اساساً جدی نیست و نهایتاً از دستور کار مجلس حذف خواهد شد. به گفته این دسته، سکوت نسبی محمد رضا باهنر در مقابل طرح استیضاح و رایزنی‌های ابوترابی نایب‌رئیس دوم مجلس با نمایندگان حامی استیضاح برای پس گرفتن امضاهای خود نشانه‌ای از این مساله است. هر چند که حاشیه‌نشینی باهنر می‌تواند به این مساله نیز تاویل شود که دولت چندان مخالف برکناری میرکاظمی نیست.

در این میان به نظر می‌رسد که اغلب نمایندگان مجلس هم اعتقاد چندانی به تقصیرات وزارت بازرگانی در جریان گرانی‌های اخیر ندارند و برکناری میرکاظمی را به معنی پاک کردن صورت مساله می‌دانند. به گفته این دسته، اگر میرکاظمی استیضاح شود و رای اعتماد بگیرد به معنی آن است که مجلس هفتم به گرانی‌ها معترض نیست و اگر رای اعتماد نگیرد، این گونه تاویل خواهد شد که میرکاظمی مقصر گرانی‌ها بوده و کس دیگری نقش نداشته است.

مجموع این شرایط باعث شده که تعداد زیادی از نمایندگان مجلس علاقه‌ای به طرح این استیضاح «بی‌ثمر» آن هم در آخرین روزهای کاری مجلس هفتم نداشته باشند. با این وصف، این احتمال که استیضاح میرکاظمی در دو روز آینده پس گرفته شود قوی‌تر از آنی است که به نظر می‌رسد. هر چند که ممکن است نمایندگان مجلس هفتم بخواهند در آخرین روزهای کاری خود به مردم نشان دهند در مقابل گرانی‌ها بیکار ننشستند و بالاخره «مقصر گرانی‌ها» را برکنار کردند. اقدامی که ظاهراً علیه دولت است اما این بار تصادفاً به نفع دولت نیز تمام خواهد شد.

دفاعیات اولیه میرکاظمی
مسعود میرکاظمی در مصاحبه‌ای که با «هفته نامه شهروند امروز» انجام داده و امروز یک‌شنبه بر روی وب‌سایت این نشریه قرار گرفت، دفاعیات اولیه خود را از عملکرد وزارت بازرگانی در ماجرای گرانی‌ها مطرح کرد و به برخی از تحلیل‌های رایج در محافل سیاسی پاسخ گفت.

میرکاظمی در اولین واکنش خود به مساله استیضاح گفت: بحث اصلی استیضاح نیست. استیضاح حق نمایندگان مردم است ومن از این نکته خوشحال می‌شوم که عرصه استیضاح، محل بیان واقعیت‌هایی درمورد اقتصاد کشور باشد اما استیضاح یک وزیر از مجموعه وزرای اقتصادی یک کابینه به بهانه گرانی وتورم، برخاسته از اهدافی است که نمی دانم این اهداف چیست. با خودم فکر می‌کنم یعنی مسبب همه گرانی‌ها وزیربازرگانی به تنهایی بوده است؟ بحث تورم وگرانی، ریشه در ساختار اقتصادی کشور دارد ومحاکمه کردن یک وزیر، آن هم وزیری که باید مدافع حقوق مصرف کننده باشد وطرف عرضه وتولید هم نیست، کمی عجیب است.

وی در پاسخ با این سئوال که «برخی می‌گویند رئیس جمهور درراستای ادامه ترمیم کابینه، موافق با استیضاح وزیر بازرگانی است» تاکید کرد: این روزها انتشار شایعه، خرج زیادی ندارد. برای تحلیل شایعه هم، نیاز نیست زحمت زیادی صرف شود. روزی روزگاری، برای انتشار وتحلیل شایعه، نیاز به کاغذ یارانه ای بود اما درحال حاضر انتشار خبرهای دروغین وتحلیل‌های آبکی وستون شایعات، نیاز به کمک‌های دولتی نیست. به لطف اینترنت، همه جا پرشده است از این گونه شایعات و تحلیل‌های سطحی.

میرکاظمی درباره حمایت احمدی‌نژاد از خود گفت: ازآقای احمدی نژاد آدمی صریح تر می‌شناسید؟ این که می‌گویند رئیس جمهور از وزیر بازرگانی راضی نیست ومجلس را تحریک می‌کند تا وزیر کابینه اش را استیضاح کند، چه مبنایی می‌تواند داشته باشد؟ من آدمی صریح تر ازاحمدی نژاد نمی شناسم. ایشان اگر با کسی مشکل داشته باشد، به صراحت وبدون ملاحظه عنوان می‌کند. احمدی نژاد اهل بازی‌های سیاسی نیست. ایشان از عملکرد وزارت بازرگانی راضی است واین نکته بارها عنوان شده ومن نیازی به بازگویی آن نمی بینم.

وی با اشاره به انتقاداتی که طراحان استیضاح به عملکرد وزارت بازرگانی در جریان گرانی‌ها وارد کرده‌اند، افزود: درمورد افزایش سطح عمومی قیمت‌ها وافزایش نرخ تورم، هرروز اظهارنظرهای متفاوتی می‌شنویم. عده ای از افزایش سطح عمومی قیمت‌ها به عنوان چماق سیاسی استفاده می‌کنند واحتمالا قصد برخی از این افراد، سیاه نمایی والقای این موضوع است که دولت در کنترل اقتصاد ناتوان عمل کرده است... استیضاح حق نمایندگان مردم است وآنها ازاین طریق می‌توانند دغدغه خودرا درمورد مهم ترین مسایل کشور دنبال کنند اما دراین زمینه چند موضوع مشخص نشده است. اول این که چرا وزیر بازرگانی؟ وزیری که درتنظیم سیاست‌های مالی وسیاست‌های بازار پول کمترین نقش را دارد. چرا وزیربازرگانی؟ وزیری که نه در طرف عرضه قرار دارد ونه در طرف تقاضا. نه درطرف تولید ونه در طرف مصرف کننده. نکته مهم دیگر این است که چرا درواپسین روزهای عمر مجلس هفتم موضوع استیضاح مطرح شده است؟ آیا این موضوع سال گذشته برای استیضاح کنندگان مهم نبود؟ چرا پس ازاین که نتیجه انتخابات مشخص شده است؟ من معتقدم برای حل مشکل افزایش قیمت‌ها نیاز به مچ گیری ومحکوم کردن همدیگر نیست.

میرکاظمی تاکید کرد: من فکر می‌کنم چیزی حدود 30 عامل در افزایش نرخ تورم تاثیر دارند. یكى از این عوامل مشكلات ساختارى اقتصاد ایران است که ازسال‌های دور روی هم انباشه شده است. از همین عامل مهم می‌شود عوامل تاثیر گذاری مثل بهره وری را مطرح کرد که وضعیت آن درایران نگران کننده است... رشد نقدینگی یکی از این عوامل است که به تقاضا دامن می‌زند وباعث بالا رفتن قیمت‌ها می‌شود. یا به بحث افزایش سالانه دستمزدها اشاره می‌کنم که هرسال به میزان مشخصی افزایش پیدا می‌کند وتاثیر زیادی بر افزایش سطح عمومی قیمت‌ها دارد. درهمین زمینه لازم است در مجموعه ساختار اقتصاد ایران مثل ساختار مکانیزم عرضه وتقاضا، نظام پولی و مالی کشور و نقدینگی، تورم وارداتی و افزایش قیمت‌های جهانی از جمله عوامل تورم است كه نیاز است به آنها بپردازیم.

وی همچنین تصریح کرد: افزایش سطح عمومی قیمت‌ها محدود به یک وزارت خانه یا حتی دولت نمی شود. به طور قطع دراین زمینه باید علل مختلفی را جست وجو کرد. این منصفانه نیست که درپی بروز مشکلی دراقتصاد، دنبال مقصر باشیم واز حلقه ای گسترده ومرتبط به هم، یکی از اعضا را جدا کنیم وبه عنوان مقصر مطرح کنیم. من بارها دراین زمینه توضیح داده ام که ریشه اصلی تورم درکشورما ساختار بیمار اقتصادی است. دراین زمینه تصویری فاندامنتال از اوضاع اقتصاد جهان باید تهیه کرد وبه صورت عمودی از بالا به پایین مرور کرد.

وزیر بازرگانی افزود: دربخش پولی هم باید ریشه تورم را جست وجو کرد. سیاست‌هایی که درگذشته منجربه رشد نقدینگی شده بود، امروز درافزایش تورم تاثیرگذار است... دربخش تولید وعرضه هم باید به دنبال مسایل ومشکلات بود. درخیلی موارد اگر تولید به ظرفیت واقعی اش نمی رسید، وزارت بازرگانی وارد عمل می‌شد وتنظیم بازار می‌کرد. حتی ردپای تورم را می‌شود دربرخی مصوبه‌های مجلس دنبال کرد. این گونه نیست که یک وزیر، مقصر اصلی تورم باشد.
میرکاظمی درباره یکی دیگر از بندهای استیضاح درباره «افزایش قابل توجه واردات در دولت نهم» گفت: درسال گذشته، درمجموع 48 میلیارد دلار واردات داشته ایم که 5/3 میلیارددلارآن سوخت است. دوستان، زمانی که بحث صادرات غیرنفتی می‌شود میعانات راازآمار صادرات جدا می‌کنند اما برای واردات وبرای این که عدد نمودارشان بیشتر نشان دهد، واردات سوخت را تفکیک نمی کنند. این هم از ظلم‌هایی است که به ما می‌شود. از نظر وزنی واردات کاهش پیدا کرده اما ارزش آن بیشترشده. سال گذشته 19 درصد تورم وارداتی داشته ایم که نشان می‌دهد بخشی از واردات صورت گرفته به دلیل افزایش بهای جهانی کالاها بوده است. دردوسال گذشته، كالاهاى واسطه اى و سرمایه اى نقش عمده ای در تركیب واردات داشته كه به نظر من طبیعی به نظر می‌رسد به این دلیل که هر چه صادرات بیشتری داشته باشیم، به مواد اولیه بیشتری نیاز داریم بنابراین طبیعی است که شاهد رشد واردات باشیم.

وی تصریح کرد: چرا کسانی که واردات را چماق می‌کنند، به صادرات اشاره ای نمی کنند؟ رشد صادراتی در دولت نهم بی نظیر بوده است. سال گذشته 21 میلیادردلار صادرات داشته ایم که اگر میعانات را هم از این رقم کم کنید، حدود 16 میلیارد دلار صادرات داشته ایم که به نظر من خیلی قابل توجه است.

وزیر بازرگانی در پاسخ به این سئوال که «آقای توکلی دریکی از برنامه‌های تلویزیونی این گونه عنوان کرد که وزارت بازرگانی بدون اجازه مجلس، یک میلیاردو 200میلیون دلار از حساب ذخیره ارزی برداشت کرده تا میوه وارد کند. این موضوع درست است؟» نیز گفت: نه من این موضوع را تکذیب می‌کنم. هیچ برداشتی ازحساب ذخیره ارزی نداشته ایم. نکته جالب توجه این است که وزارت بازرگانی به هیچ وجه میوه وارد نکرده وحتی صادر هم نکرده است. من بارها این جمله را تکرار کرده ام اما نمی دانم چرا برخی دوستان نمی خواهند قبول کنند. یکی از افتخارات ما این است که درسه سال گذشته به هیچ عنوان میوه وارد نکرده است. وزارت بازرگانی درسه سال گذشته فقط واردات میوه توسط بخش خصوصی را مدیریت کرده است.

وی ادامه داد: وزارت بازرگانی حتی یک کیلو میوه وارد نکرده است. چرا درگفتاربرخی از دوستان صداقت وجود ندارد؟ ما حتی ارزنداریم که روغن وارد کنیم. نمی دانم منشا این گونه اظهارنظر‌هاچیست؟ خیلی لازم نیست تلاش کنید به وب سایت گمرک مراجعه کنید همه این آمارها موجود است.

اخبار مرتبط:
انتقاد تند یک مقام اجرایی از تکذیب «مافیا» توسط وزیر بازرگانی [اینجا]
چانه‌زنی حامیان استیضاح میركاظمی با هیات رییسه مجلس [اینجا]
دلایل هشت‌گانه استیضاح وزیر بازرگانی [اینجا]