مشروطه سپاهانی
روزنامه همشهری-20 مرداد87
20 مرداد 1387 ساعت 9:05
نهضت مشروطيت حركتي مهم و تاثيرگذار در تاريخ معاصر ايران است كه با هدف محدود كردن نظام استبدادي قاجار و احياي توانمنديهاي كشور در پرتو اجراي عدالت و جلب مشاركت مردم بود. رهبري اين نهضت بزرگ را مرجعيت و علماي شيعه برعهده داشتند.
از سالها پيش ضعف ايران و چيرگي بيگانگان، مردم سرزمين ما و روحانيت آگاه را نگران سرنوشت ايران كرده بود. مبارزههاي آرام در ابعاد مختلف در نهضت تحريم تنباكو شدت گرفت و به قيامي ضداستعماري و ضداستبدادي تبديل شد.
همه شهرهاي ايران عليه دربار ناصري و كمپاني رژي بهپاخاسته بودند. در اين ميان شهر اصفهان جايگاه ويژهاي داشت. حكم ميرزاي شيرازي ابتدا به علماي اصفهان رسيد و از آنجا سراسر ايران از مفاد حكم اطلاع يافتند.
شروع نهضت از اصفهان بيعلت نبود؛ حضور علماي بزرگي چون مرحوم آقانجفي اصفهاني و برادرانش شيخ محمدرضا نجفي و حاج آقا نورالله نجفي و... و همراهي ساير علماي بزرگ اصفهان با آنها، زمينه مناسبي را براي شروع يك حركت ضداستعماري و ضداستبدادي ايجاد كرده بود.
استقلالطلبي مردم و علماي اصفهان محدود به مبارزه سياسي نشد؛ مقابله آگاهانه با تكاپوهاي فرهنگي بيگانگان و ايجاد كارخانهها و شركتهاي توليدي در جهت ترويج كالاهاي ايراني و بايكوت كردن كالاهاي خارجي گامهاي بزرگي بود كه در عرصه مقابله با تهاجم اقتصادي و فرهنگي استعمارگران برداشته شده بود.
مقابله با تحركات فرقه ضاله بابيه و بهائيه كه در اصفهان فعاليتي چشمگير داشت، بخش ديگري از تكاپوي روحانيت بيدار اصفهان بود كه خطر را بهخوبي درك كرده و عليه آن بهپاخاسته بود. در چنين بستري، طبيعي بود كه در نهضت مشروطيت نيز، اصفهان بدرخشد.
شاخصترين چهره روحانيت اصفهان در اين دوره مرحوم حاج آقانورالله نجفي اصفهاني بود كه در ارتباطي وثيق با مراجع نجف، نهضت مشروطيت را در اصفهان اداره و رهبري كرد.
رابطه مرحوم حاج آقا نورالله اصفهاني با عشاير بختياري، نهضت مشروطيت را در اصفهان از امكان نظامي براي مقابله با تهديدات برخوردار ميكرد.
مشروطيت اصفهان يك حركت تمام عيار با ويژگيهاي سياسي، نظامي، اقتصادي و فرهنگي بود و كمك فراواني به موفقيت مشروطيت در ايران كرد. هرچند مشروطيت در آغاز حركتي ديني بود، اما رفتهرفته با نفوذ عناصر وابسته به غرب رنگ و بوي ديني نهضت در شهرهايي نظير تهران، رشت و تبريز كمرنگ شد و نيروهاي متدين به حاشيه رانده شدند.
اين پديده در اصفهان با تاخير زيادي صورت گرفت و علت آن را ميبايست در حضور پرقدرت حاج آقا نورالله جستوجو كرد. با فتح تهران توسط نيروهاي بختياري و گيلاني كه البته مورد نظر علماي اصفهان نبود قدرت اداره كشور به دست عناصر افراطي افتاد و موج افراطيگري آنها اصفهان را نيز دربر گرفت.
حزب دمكرات با اهداف سكولاريستي و غربگرايانه، حاج آقا نورالله اصفهاني را تنها مانع پيشرفت امور خود در اصفهان ميديد، لذا طرح ترور رهبر مشروطيت اصفهان توسط عوامل حزب دمكرات ريخته شد.
موسي حقاني، رئيس موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران
کد مطلب: 5908
آدرس مطلب: http://www.shahabnews.com/vdcd.z0k2yt0nja26y.html