شهاب نيوز - متكی: رژیم صهیونیستی که عددی نیست

وزیر خارجه جمهوری اسلامی در خصوص حمله اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران، تصریح كرد: رژیم صهیونیستی از نظر ما عددی نیست و در موضعی نیست كه چنین حرف‌هایی را بزند.

شبكه تلویزیونی الجزیره انگلیسی در گفتگوی اختصاصی با منوچهر متكی وزیر امور خارجه مسائل عمده مطرح در سیاست خارجی از جمله برنامه اتمی ایران را بررسی كرد.

مجری شبكه در ابتدای گفتگو از متكی پرسید در گفتگوی آغازین پیش از شروع نشست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مدیركل آژانس دو نكته بسیار مهم را درباره ایران گفت اول اینكه پیشرفت‌های چشمگیری در بررسی گستره و ماهیت برنامه غنی سازی اورانیوم ایران به دست آمده و همچنین از نبود انحراف در مواد اعلام شده ایران خبر داده و در عین حال از ایران خواسته همه اقدامات شفاف ساز را برای اعتماد سازی در خصوص نشان دادن صلح‌آمیز بودن صرف برنامه اتمی خود به اجرا بگذارد. من فكر می‌كنم شما با ارزیابی وی موافق باشید، ولی آیا با درخواست وی برای شفاف‌تر عمل كردن در برنامه خود موافقید؟

متكی پاسخ داد: آنچه البرادعی گفته نشان دهنده ماهیت صلح‌آمیز و حقیقت برنامه اتمی ایران است كه غنی‌سازی بخشی از این فعالیت‌هاست. ما به عنوان عضوی از ان‌.پی‌.تی و مدالیته توافق شده با آژانس كه سال گذشته به دست آمد دور تازه‌ای از همكاری با آژانس را شروع كردیم. در واقع غنی سازی حق جمهوری اسلامی ایران است و ایران آماده است به همه سؤال‌ها و ابهاماتی كه آژانس در گذشته یا حال مطرح كرده پاسخ دهد.

وزیر امور خارجه ادامه داد: آژانس همه سؤال‌ها و ابهامات خود را در فهرستی به طرف ایرانی داده و ایران بعدها متوجه شد همه این سؤال‌ها را آمریكا در اختیار آژانس قرار داده است. با این وجود ما برای پاسخ دادن به شش سری از سؤال‌های آژانس موافقت كردیم و اكنون به همه آنان به صورت تفصیل پاسخ داده‌ایم و آژانس بعدها پاسخ‌های ما را تایید كرد. از این رو فكر می‌كنیم همكاری جدی ما با آژانس در خصوص همه سؤال‌ها و ابهامات در نشست سپتامبر پایان یافت و ما كاملاً انتظار داریم تا پرونده ما بسته شود.

مجری افزود: ولی آژانس عنوان می‌كند هنوز شك‌های جدی در خصوص نیات ایران وجود دارد این حقیقتی است و حتی برخی از نزدیك‌ترین متحدان شما مانند چین و روسیه از شما خواسته‌اند تا غنی سازی اورانیوم را كنار بگذارید.

وزیر امور خارجه گفت: ما آنچه را كه سؤال‌های آژانس بود پاسخ دادیم و این دور جدید سؤال‌ها و ابهام‌ها چیزی جز اتهام‌زنی‌های جدید آمریكایی‌ها نیست. آنان به جای تشكر همكاری انجام شده كه باعث روشن شدن ماهیت صلح‌آمیز برنامه اتمی ایران در خارج از زمان توافق شده شد بار دیگر دور جدیدی از ادعاها و اتهام‌ها را مطرح و سؤال‌های جدیدی را به آژانس می‌دهند.

متكی ادامه داد: ما اجباری در پاسخ به سؤال‌های بدون پاسخ آمریكایی‌ها نمی‌بینیم زیرا پایانی برای این راه متصور و حاضر نیستیم وارد بازی شویم كه آمریكایی‌ها آن را طراحی كرده‌اند باید اراده‌ای سیاسی برای حل و فصل این موضوع وجود داشته باشد.

مجری شبكه گفت ولی این مسئله فراتر از آمریكاست و به همه جامعه جهانی باز می‌گردد متحدان نزدیك شما مانند چین و روسیه نیز توقف فعالیت‌های اتمی شما را خواستار شده‌اند البرادعی در یك گفتگو به تازگی فهرستی از كشورهایی را كه در راه ساخت بمب اتمی گام برمی‌دارند نام برده و گفته است ایران نیز در این راه است آیا این درست است.

متكی گفت: قطعنامه‌های شورای امنیت نباید برخلاف حقوق كشورها و مغایر منشور سازمان ملل باشد از این رو فعالیت‌های قانونی و درست یك كشور نباید نادیده انگاشته یا متوقف شود حال هر كشوری كه می‌خواهد این قطعنامه‌ها را امضا كرده باشد ما در فعالیت‌های صلح‌آمیز خود بسیار جدی هستیم، همچنین در مخالفت خود با ساخت بمب اتمی نیز به همان اندازه جدی هستیم.

مجری الجزیره انگلیسی افزود: آقای وزیر ولی مسئله از حق قانونی تا نگرانی‌های سیاسی پیشرفته است. شما می‌گویید حق غنی سازی را دارید و براساس بند چهار ان.پی.تی كشورها این حق را دارند ولی از دیگر سو كشورهای عضو شورای امنیت می‌گویند شك‌های خود را دارند شما چرا نیاز به تولید سوخت هسته‌ای خود دارید؟

متكی تصریح كرد: هیچ قانونی به این معدود كشورها حق نداده كه مانع دیگر كشورها در رسیدن به چنین توانمندی باشند. از دیگر سو بر اساس قانونی كه مجلس ایران به تصویب رسانده، دولت موظف است تا چند سال آینده 20 هزار مگاوات از نیروگاه‌های اتمی برق تولید كند، چنین اقدامی به معنی هزینه كردن ده‌ها میلیارد دلار سرمایه گذاری برای احداث نیروگاه‌های اتمی است. ما باید سوخت مورد نیاز این نیروگاه‌ها را از كجا تامین كنیم؟ ما نمی‌توانیم به كسانی كه سوخت در اختیار دارند اعتماد كنیم. در سال‌های گذشته ما با بسیاری از این كشورها قرارداد مكتوب امضا كردیم.

ما قراردادی با آمریكا در خصوص تامین 23 هزار مگاوات برق در 51 سال پیش یعنی 1951 داشتیم. ما بعد از آمریكا كه اولین قرارداد هسته‌ای خود را امضا كردیم بعدها با آلمان و فرانسه و دیگر كشورها قرارداد بستیم، ولی این كشورها الزامات خود را نادیده گرفتند. از این رو ما دیگر اعتمادی به این كشورها نداریم. بعد از میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری ما باید دسترسی خود به سوخت را تضمین كنیم و از این رو باید توانمندی تولید سوخت در داخل را داشته باشیم.

مجری گفت: ولی در این میان آزمون اراده‌ها نیز مطرح است. چرا شما از روسیه كمك نمی‌خواهید؟ شما در جامعه جهانی منزوی می‌شوید و حال شورای امنیت سازمان ملل در این موضوع دخالت می‌كند حال حق شما برای غنی‌سازی تحت‌الشعاع اقدام شورای امنیت و قوانین بین‌المللی قرار دارد.

متكی گفت: آمریكا علاقمند است كه هر كشوری را كه با دیدگاه‌های این كشور موافق نیست منزوی بخواند. من باید این را بگویم آمریكا در گذشته هرگز به اندازه امروز منزوی نبوده و این همه ریشه در سیاست این كشور دارد، به شكلی كه قبلا گفتید این آزمون اراده‌ها یا چیزی مشابه آن نیست، ارزیابی ما از كشورها بر اساس موضع و منطق آنان است.

مجری الجزیره انگلیسی گفت: در واقع شورای امنیت هفته گذشته قطعنامه چهارم خود را كه خواستار پایبندی ایران به الزاماتش بود، صادر كرد. شما پیش از تعلیق فعالیت‌های غنی سازی اورانیوم خود كه در گذشته نیز پیش از اجرای پروتكل الحاقی انجام دادید، از غرب چه انتظار دارید؟

متكی اظهار داشت: بنابراین ما در گذشته نشان دادیم آماده همكاری هستیم ولی واكنش به این اقدام چه بود؟ ما نزدیك به سه سال غنی سازی را معلق كرده بودیم و نتیجه نهایی این بود كه سه كشور اروپایی از ایران خواستند به طور كلی غنی سازی را كنار بگذارد. این پذیرفتنی نیست و نمی‌خواهیم دو بار از یك سوراخ گزیده شویم. از این رو اگر آنان درباره اعتماد و اعتماد سازی سخن می گویند باید گفت این جاده‌ای دو طرفه است، ما هم باید به طرف دیگر اعتماد داشته باشیم. ما به سلاح اتمی اعتقادی نداریم و باور داریم كه دوران بمب اتمی به سر آمده است و دیگر این سلاح‌ها استفاده‌ای ندارند. همچنین احساس ما این است كه این سلاح‌ها دیگر كارآمدی ندارند.

مجری گفت: آیا در صورتی كه احساس كنید اسرائیل یا آمریكا شما را تهدید به حمله می‌كنند یا كشوری در منطقه دست به ساخت سلاح اتمی بزند با ساخت این سلاح‌ها راهی برای افزایش امنیت ملی خود انجام می‌دهید؟

وزیر امور خارجه خاطرنشان كرد: در 30 سال گذشته ما با تهدیدهای مختلفی از جمله تجاوز خارجی، ایجاد گروه‌های تروریستی در بیرون و داخل كشور، تحریم‌های بلندمدت و تحریك كشورهای همسایه برای جنگ با ایران روبرو بودیم. ما همه این مسائل را در 30 سال گذشته نیز داشتیم.

* به دنبال نمایش نیستیم تا در آن ظاهر شویم
مجری الجزیره انگلیسی در گفتگوی اختصاصی با منوچهر متكی پرسید آیا باید اینگونه فرض كرد كه شما هیچ تحركی در این خصوص با دولت بوش نخواهید داشت؟ كه متكی اظهار داشت: بحث ایران و آمریكا موضوعی كاملا مجزاست. آمریكا باید در این خصوص به موضوعات عراق و افغانستان برسد. در ابتدای این بحران آمریكایی‌ها چه می‌گفتند، می‌گفتند ما می‌خواهیم صلح، ثبات و مردمسالاری ایجاد شود و اداره كشورها به دست مردم بیفتد. ولی بعد از هفت سال از اشغال افغانستان و شش سال از اشغال عراق، آیا این وعده‌ها محقق شده است؟ ما این باور را نداریم. آنان گفتند به ایجاد ثبات و امنیت در عراق و افغانستان به دولت‌های این دو كشور كمك می‌كنند، ولی در شش ماه گذشته شاهد بهبود نسبی اوضاع در عراق بودیم.

مجری اضافه كرد: درباره موضوع هسته‌ای ایران چطور، آیا شما بیشتر مایلید كه با دولت جدید آمریكا یا دولت اوباما یا حتی دولت مك كین كه به تازگی با تغییر موضع خود گفته می‌خواهد وارد تعامل و گفتگوی مستقیم با ایران در حد وزیر امور خارجه شود، همكاری كنید؟

متكی در این باره گفت: ما درباره سیاستمداران آمریكایی زمانی قضاوت می‌كنیم كه به قدرت برسند قبل از رسیدن به قدرت یا در زمان ترك مسند آنان اظهارات خوبی می‌گویند ولی نمی‌توان آن را جدی گرفت، البته ما به این گفته‌ها توجه داریم زیرا آنچه می‌كنند و می‌گویند زمانی كه به كاخ سفید راه می‌یابند عملی و قابل اجرا می‌شود.

مجری گفت: ولی شما به عنوان وزیر امور خارجه ایران آماده گفتگو با وزیر امور خارجه آینده آمریكا هستید؟ كه متكی اظهار داشت: همانگونه كه گفتم ما به دنبال نمایش نیستیم تا در آن ظاهر شویم، ولی فكر می‌كنیم موضوعاتی كه بین ما وجود دارند جدی هستند و طرف آمریكایی باید واكنش یا راه‌حلی جدی در برابر آن داشته باشد. نماینده آمریكا در نشست ژنو حضور داشت و گفت برنز نماینده رئیس جمهور آمریكا در ژنو است و ما در بالاترین سطح از وی استقبال كردیم، اگر در برنامه اتمی این رویكردی جدید باشد باید تا انتهای خط ادامه یابد.

متكی افزود: به دیگر سخن همه ما باید از گفتگوها حمایت كنیم و این گفتگوها باید به توافقی جدید بین همه طرف‌ها منتهی شود و براساس این توافق ما آماده‌ایم تا گام‌های خود را برداریم و طرف مقابل هم باید گام خود را بردارد.

مجری گفت آمریكا، فرانسه و اسرائیل كاملا به روشنی گفته‌اند كه ایران اتمی را نمی‌پذیرند و با این وجود گزینه نظامی نیز در خصوص برنامه اتمی ایران مطرح است. شما تا چه اندازه این تهدیدها و احتمال حمله آمریكا یا اسرائیل را ضد تاسیسات اتمی ایران جدی ارزیابی می‌كنید و واكنش شما چه خواهد بود؟

وزیر امور خارجه در پاسخ به این پرسش تصریح كرد: رژیم صهیونیستی از نظر ما عددی نیست و در موضعی نیست كه چنین حرف‌هایی را بزند. آمریكا و فرانسه نیز این مشكل را دارند كه نمی‌توانند با برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران مخالفت كنند و از این رو می‌خواهند این مسئله را با دیگر نیات سیاسی بپوشانند و آن را در پس اتهام ساخت بمب پنهان كنند. این كاملا غلط است و جامعه جهانی تا حدود زیادی به واقعیت واقف شده و بقیه نیز به زودی آگاه می‌شوند. آنان نمی‌خواهند كه ایران به چنین فناوری والایی دست پیدا كند.

فقط معدودی كشور هستند كه می‌خواهند بازار انحصاری سوخت اتمی را در دست گیرند ما به این ظرفیت و فناوری در داخل كشور خود رسیده‌ایم ولی درباره مسئله حمله نظامی باید بگویم برخی طرف‌ها هستند كه ممكن است بخواهند حركتی نظامی ضد ایران صورت دهند ولی عقلا چیره شده‌اند زیرا دریافتند در صورتی كه چنین حمله‌ای صورت گیرد چه عواقب مصیب باری عاید آنان خواهد شد در ضمن موضوع افكار عمومی آمریكا نیز مطرح است همه می‌گویند كه آمریكا در افغانستان و عراق شكست خورده و از این رو این امر برای آنان كاملا واقعی است. از این رو آمریكا این مسئله را در نظر ندارد و رژیم صهیونیستی نیز در موضعی نیست كه دست به چنین ماجراجویی در منطقه بزند. اسرائیلی‌ها هنوز با پیامدهای جنگ 33 روزه به حزب الله لبنان هستند و هنوز مشكلات داخلی برای آنان ایجاد می‌شود.

مجری گفت: شما در ایران به اسرائیل، «رژیم صهیونیستی» می‌گویید و چند روز پیش احمدی‌نژاد رئیس جمهور نیز این لفظ را به كار برد. آیا چنین اظهاراتی مفید هستند؟

متكی تصریح كرد: ما این رژیم را به رسمیت نمی‌شناسیم، این مسئله‌ای نیست كه ما امروز یا پنج سال گذشته به آن نتیجه گیری رسیده باشیم، در گذشته و 30 سال گذشته یعنی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی از ابتدا از شناسایی این رژیم امنتاع كردیم هر چند كه رژیم شاه روابطی بسیار خوب با آنان داشت. به باور ما رژیم آپارتاید در آفریقای جنوبی و رژیم صهیونیستی نمایندگان واقعی مردم آن سرزمین نیستند و از این رو همانگونه كه رژیم آپارتاید با اراده مردم آفریقای جنوبی سرنگون شد و نظام جدید روی كار آمد و ما بهترین روابط را با آنان برقرار كردیم درباره فلسطین نیز از چنین موضوعی استقبال می‌كنیم. من دقایقی پیش با دبیركل سازمان ملل دیدار كردم. رئیس جمهور ما نیز با ایشان هفته گذشته دیدار كرد و در این دیدار ما دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران را برای یافتن راه‌حلی مردمسالارانه برای موضوع فلسطین مطرح كردیم.

مجری گفت‌: می‌خواهم به صورت خلاصه به عراق بپردازم با توجه به نزدیك شدن مهلت سازمان ملل برای حضور نیروهای خارجی در عراق دولت عراق در تلاش است تا با گفتگو به توافقی دوجانبه با آمریكا برسد. از نظر ایران كدام گزینه بهتر است اینكه عراق برای تمدید مهلت بار دیگر به سازمان ملل مراجعه كند یا با عراق قراردادی دوجانبه امضاء كند؟

متكی گفت: در شش ماه گذشته ما شاهد بهبود نسبی اوضاع عراق بودیم و در عین حال شاهد بودیم كه امور مربوط به دولت عراق از جمله امور امنیتی به مردم و دولت این كشور واگذار شده و این امر یكی از عوامل اصلی بهبود اوضاع است. اگر این تحلیل درست باشد می‌توان گفت زمان آن رسیده است كه آمریكایی‌ها برنامه خود را برای خروج از عراق طراحی كنند. به نظر ما این بهترین گزینه برای آمریكایی‌هاست اگر غیر از این باشد اوضاع همانی خواهد بود كه در شش سال گذشته در این كشور روی داده است.

متكی گفت: برداشت ما از مردم مقامات و رهبران مذهبی عراق این است كه هیچ علاقه و پذیرشی در خصوص این قرارداد امنیتی وجود ندارد و از این رو آمریكایی‌ها نباید عراقی‌ها را گروگان خود در فصل هفت منشور سازمان ملل قرار دهند، تا دیدگاه‌های خود را تحمیل كنند.