شهاب نيوز - گسترش اعتصاب در بازار تهران

جمعی از اعتصاب کنندگان با تبلیغات گسترده در بازار بزرگ تهران به دنبال تعطیلی کامل بازار هستند و در این راستا نیز تاکنون توانسته اند صنف کفاشان و فروشندگان پوشاک را با خود همراه کنند.

به گزارش خبرنگار «سرمایه» روز گذشته کل بازار تهران به حالت نیمه تعطیل درآمده بود و تعدادی از اعضای صنف کفاشان و فروشندگان پوشاک، فرش و طلافروشان نیز به حمایت از دیگر اعتصاب کنندگان به جمع آنها پیوستند.

گفته می شود گردهمایی اصناف و بازاریان تهران که قرار بود با حضور سردار رادان در مسجد امام خمینی (ره) فردا (22 مهرماه) برگزار شود، به دلیل تعطیلی گسترده در بازار امروز انجام می شود.

اعضای صنوف طلافروشان، فرش فروشان و بنکداران هر روز با حضور چندساعته در بازار تهران بدون بازکردن در مغازه، منتظر تغییر مصوبه دولت هستند.

اعتصاب تا نتیجه قطعی
اعتصاب کنندگان صنف طلافروش اعلام کردند تا زمانی که نتیجه موردنظرشان حاصل نشود، به اعتصاب خود ادامه می دهند.

همچنین رئیس اتحادیه فرش فروشان که روز گذشته برای بازکردن مغازه به بازار رفته بود نتوانست اعضای صنف را به پایان اعتصاب متقاعد کند. فرصت دو ماهه رئیس جمهوری برای بررسی هرچه بیشتر قانون مالیات بر ارزش افزوده نیز نتوانسته است از تعطیل شدن بازارها جلوگیری کند و دیروز در ادامه تعطیلی ها، بازار فرش فروش های تهران نیز تعطیل شد.

زمان اندک برای توجیه
محمد طحان پور رئیس اتحادیه لوازم خانگی تهران در گفت وگو با «سرمایه» ضمن مثبت دانستن مالیات بر ارزش افزوده، عدم توجیه شدن اصناف را از مهم ترین عوامل اعتراض ها به اجرای آن می داند. به گفته او توجیه نبودن ماموران مالیاتی نیز مزید بر علت شده است.

وی افزود: «نوعی از بی اعتمادی که میان اصناف و سازمان امور مالیاتی وجود دارد نیز بر مشکلات افزوده است.»

وی مدت زمان دوماه را زمانی بسیار اندک برای توجیه اصناف دانست و گفت: «زیرا بسیاری از اصناف حتی با گذشت زمان هنوز هم واحدهای خود را به صورت بسیار سنتی اداره می کنند.»

طحان پور ادامه داد:« امروزروسای اتحادیه های تهران و روز دوشنبه روسای مجامع صنفی کل کشور دعوت شده اند تا جلسات مشترکی با مسوولان دارایی و سازمان امور مالیاتی داشته باشیم تا بتوانیم مشکلات اصناف را حل کنیم.»

در عین حال شنیده ها از پیشنهادات صنوف دیگر تهرانی برای تعطیل کردن بازارشان حکایت دارد که بعضاً این پیشنهادات توسط اتحادیه های مربوطه رد شده است. اما نایب رئیس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف گفت: «اصناف به دنبال لغو قانون مالیات بر ارزش افزوده هستند.»

بازار یکپارچه
سید مجتبی عراقچی در خصوص تعطیلی دیروز بازار فرش فروش های تهران به فارس ادامه داد: «با توجه به اینکه فرش از قانون مالیات بر ارزش افزوده معاف است دلیل تعطیلی بازار فرش فروش ها در حمایت از سایر اصناف است.»

وی افزود: «فرش فروش ها به دلیل تعطیلی بازار پارچه فروش ها و طلا فروشان اقدام به تعطیلی بازار کرده اند. عراقچی گفت: «به رغم تاکیدات فراوان اتحادیه بر بازکردن بازار مبنی بر اینکه اجرای این قانون در نهایت به نفع بازاریان است اما موفق نشدیم.»عراقچی گفت: «دلیل دیگر تعطیلی بازار رکود بازار فرش است که مزید بر علت شده و برخی از کسبه فروشندگان فرش دستباف اقدام به تعطیلی بازار کرده اند.» قاسم نوده فراهانی عضو هیات رئیسه سومین دوره شورای اصناف کشور نیز در گفت وگو با «سرمایه» بی اطلاعی اصناف و عدم شفافیت این قانون را عاملی برای اعترض اصناف اعلام می کند که دو ماه زمان کمی برای حل این مشکلات خواهد بود.

خطوط خارجی
نوده فراهانی همچنین به فارس گفت: «وقتی آقای رئیس جمهوری اجرای قانون را دو ماه به تعویق می اندازد ولی هنوز برخی از کسبه اقدام به تعطیلی بازار می کنند به این معنا است که اینها از جای دیگری خط می گیرند.»وی در پاسخ به این سوال که منظور از جای دیگر کجاست تصریح کرد: «من حرف سیاسی نمی دانم و نمی توانم بگویم» وی افزود: «تعدادی از کسبه که اقدام به تعطیلی بازار کرده اند به دنبال لغو قانون هستند که این کار خیلی بی ربط است چرا که لغو قانون از طریق تعطیلی بازار اتفاق نمی افتد.»

به گزارش فارس، عضو هیات مدیره کنفدراسیون صنعت گفت: «مشکلات اخیر در اجرای طرح مالیات بر ارزش افزوده چندان به آموزش مربوط نمی شود هرچند این موضوع نیز تا حدی موثر است ولی دلیل اصلی، عدم تمایل صنوف و پیشه وران به ارائه اطلاعات عملکرد شفاف است.»

رایزنی برای بازگشایی
محمدحسین فلاح معتقد است: «این سطح از کسب و کار بخش عمده ای از اقتصاد کشور را در دست دارد و از ابتدا هم از هر نوع نظم پذیری طفره رفته است در حالی که موسسات بزرگ تبعیت از قوانین را همیشه به طور اجباری داشته است.»

فلاح کتمان تعطیلی بازار برخی کالاها را مانعی برای تعطیلی بازار بقیه محصولات ندانست و گفت: «فعالان بازار با یکدیگر در ارتباطند و در تصمیم گیری ها هماهنگ هستند.» اما رئیس اتحادیه طلا و جواهر نیز از رایزنی برای بازگشایی کامل بازار طلا فروشان تهران خبر داد.

به گفته کوروش گوهربین بازار طلا فروشان تهران دیروز نیمه تعطیل بود اما اتحادیه طلافروشان در تلاش است با رایزنی و گفت وگو این بازار به طور کامل بازگشایی شود.

گزارش دوم
تحلیلی جامعه شناختی از اعتراض اخیر بازارهای چند شهر
روزنامه سرمایه- 21 مهر 87
پایین کشیده شدن کرکره محوری ترین بنگاه های تجاری اقتصاد ایران در اعتراض به اجرای قانون مالیاتی جدید دولت در روزهای اخیر مساله ای مهم در اقتصاد ایران است که علاوه بر آنکه به طور طبیعی از علل و نتایج اقتصادی پراهمیتی برخوردار است در یک رویکرد جامعه شناختی در حوزه سیاست، می تواند حامل پیامی قابل تامل برای تصمیم گیرندگان و در عین حال ترجمانی روشن و شفاف از ماهیت مسائل موجود در جامعه ایران باشد.

جامعه ایران در روزهای گذشته به رغم روال معمول شاهد اعتراضات آن دسته از لایه ها و قشرهای اجتماعی- اقتصادی بود که دارای پیوندی تاریخی با مراکز قدرت بوده و به طور منطقی همواره از کامیاب ترین قشرهای اجتماعی تاریخ ایران محسوب شده اند؛ اعتراضاتی که ابتدا در اتحادیه های فروشندگان لوازم خانگی و طلافروشان بازار اصفهان جرقه زد و با تسری یافتن آن به بازارهای شیراز، مشهد، تبریز و کرمانشاه در نهایت موجب پایین کشیده شدن کرکره راسته طلا فروشان بازار تهران شد.

گرچه دولت و در راس آن رئیس جمهوری در نهایت مجبور به عقب نشینی از مواضع مالیاتی جدید خود و صدور دستور توقف اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده شد با این حال به نظر می رسد اعتراضات اخیر دست اندرکاران حوزه تجارت به سیاست های مالیاتی جدید مبنی بر افزایش سه درصدی مالیات برخی اصناف، صرفاً در چارچوب منافع مالی این دسته از اقشار اجتماعی نمی گنجد، به عبارت دیگر تحلیل صرف این پدیده اعتراضی در چارچوب مزبور از توانایی کافی برای ترسیم چشم انداز روشنی از ماهیت آن برخوردار نیست. زیرا همانگونه که اشاره شد در این دور از اعتراضات برخلاف قوانین مرسوم جامعه شناسی شاهد فاصله گذاری آن دسته از قشرهای اقتصادی هستیم که دارای پیوندی تاریخی با مراکز قدرت هستند و همانگونه که دکتر سعیدمدنی (جامعه شناس و استاد دانشگاه) اشاره می کند این پدیده اعتراضی حاکی از نوعی اعتراض است که حتی منتفع ترین اقشار اقتصادی- اجتماعی نیز از آن در امان نیستند.

سعید مدنی در گفت وگویی با «سرمایه» در این باره می گوید: «اعتراضات اخیر بازاریان یعنی آن بخش از حوزه اقتصادی که نسبت به سایر بخش های حوزه اقتصاد همچون صنعت یا کشاورزی از بازده سرمایه قابل توجهی برخوردار است حاکی از آن است که در شرایط موجود، حتی منتفع ترین بخش های اجتماعی و اقتصادی جامعه نیز در برابر سیاست های اقتصادی دولت نهم دچار احساس ناامنی و بحران هستند؛ احساسی که در هر فرصت و بزنگاهی در جامعه نمود پیدا می کند و با توجه به روند جاری پیش بینی می شود گستره و عمق آن در آینده ای نه چندان دور بیشتر هم بشود.»

مدنی می افزاید: «چیزی که در این اعتراضات نسبت به سایر اعتراضات، منحصر به فرد است تنوع طیف های اقتصادی - اجتماعی است و علاوه بر آنکه نشان از وجود بیماری و بحران عمیق اقتصادی در ایران است نشانگر وجود مشکلات اساسی در داخل سیستم تجاری ایران و به نوعی اصناف متمایل به بورژوازی تجاری است. این همه حاکی از نابسامانی و آشفتگی اجتماعی و اقتصادی ناشی از سیاست های دولت است که شرایط موجود هیچ کس را راضی نمی کند زیرا در شرایط رکود، تورم، بیکاری و در مجموع بحران های اقتصادی همه گرایشات صنفی در معرض تهدید قرار می گیرند.»

این جامعه شناس، اعتراض های اخیر بورژوازی تجاری ایران را نوعی واکنش درمواجهه با احساسی ناامنی قلمداد می کند و می گوید: «فرهنگ حاکم بر بازار و سیستم تجاری ایران بیش از آنکه مدرن باشد، سنتی است به همین علت نیز چه قبل از انقلاب و چه پس از آن رابطه وسیع و محکمی بین فرهنگ بازار و فرهنگ سیاسی موجود وجود داشته است. بعد از انقلاب نیز به ویژه قشر روحانیت احساس نزدیکی زیادی با فرهنگ بازار می کرد. اما در حال حاضر شاهد اعتراض نزدیک ترین گرایش فرهنگی و سیاسی جامعه به سیستم دولت هستیم که نشان دهنده عدم تعادل و وجود برخی بحران هاست.»

به باور سعید مدنی وجود وضعیت نابسامان در جامعه و اعتراض نزدیک ترین گرایش های اقتصادی و اجتماعی به دولت در تحلیل نهایی نمودی از بحران مشروعیت تصمیم های اتخاذ شده از سوی تصمیم گیرندگان دولتی است که از توجیه ساده ترین تصمیمات نیز در جامعه حاضر ناتوان هستند.

این جامعه شناس در ادامه تحلیل خود به طرف دیگر مساله اعتراضات اخیر بورژوازی تجاری نیز می پردازد و می گوید: «عقب نشینی نسبی دولت در مقابل اعتراضات بازاریان و صدور دستور توقف اجرای قانون مالیاتی جدید نشان می دهد در دولت نیز انسجام کافی برای مواجهه با بحران های احتمالی در این رابطه و تصمیمات اتخاذ شده وجود ندارد. کما اینکه اخیراً نیز شاهد پس گرفته شدن لایحه خانواده و عقب نشینی دولت از مواضع خود در این خصوص بودیم.»

تضاد ارزش های سنتی و مدرن
دکتر احمد بخارایی (جامعه شناس و استاد دانشگاه) اما به پدیده اعتراضات اخیر بورژوازی سنتی و رویارویی آن با دولت از زاویه دیگری می نگرد و آن را نمودی از این ایده می داند که در عرصه کنشگری در جامعه ایران تضادهای طبقاتی در تلفیق با تضادهای گروهی مبنای عمل کنشگران هستند، به عبارت دیگر در حال حاضر علاوه بر وجود تضادهای طبقاتی شاهد ورود تضادهای ارزشی و گروهی نیز به عنوان مبنای عمل کنشگران به عرصه جامعه هستیم.

بخارایی در گفت وگویی با «سرمایه» می گوید: «در جامعه ایران در حاضر دو نوع تضاد در حال اتفاق افتادن است به طوری که اعتراضات اخیر بازاریان را نیز می توان محصول و فرزند کارکرد همسوی این تضادها دانست. تضاد نخست که پیش از این هم وجود داشت و مبنای برخی اعمال کنشگران سیاسی و اجتماعی بود تضاد طبقاتی است یعنی تضادی که میان تفکر مردم محور و تفکری که حافظ وجود فاصله طبقاتی است، وجود دارد.»

بخارایی در تبیین تضادهای ارزشی و گروهی می افزاید: «در این میان یک گروه یا مجموعه براساس اختلاط و تلفیق مقوله مذهب با سایر مقوله ها و حوزه های انسانی عمل می کند. مثلاً تجلی بارز اختلاط مذهب- اقتصاد را می توان در بازار مشاهده کرد. رهبری این جناح بورژوازی سنتی در سطوح اهرم های تعیین کننده قرار دارد. به طوری که وجود یک رویکرد سنت محور در آن سطوح کاملاً ملموس است. این نگاه سنت محور به طورذاتی با نگاه و ارزش های مدرن در تقابل است و در نتیجه هر آنچه که نمودی از ارزش های مدرن باشد با مخالفت این رویکرد مواجه می شود. از سوی دیگر نظام مالیاتی در نظام ارزش گذاری نوعی ارزش مدرن محسوب می شود که در جهت تامین رفاه اجتماعی است. اعتراض بازاریان نیز از همین رویکرد قابل تحلیل است یعنی رویارویی ارزش های سنتی و مدرن.» بخارایی معتقد است تمایل بورژوازی سنتی به حفظ فاصله گذاری های طبقاتی از سویی و نیز تقابل این قشر اقتصادی- اجتماعی با ارزش های مدرن از سویی دیگر در مجموع شاکله اقدام اخیر آنها در رویارویی با نظام قدرت شده است.

وی تاکید می کند: «رخدادهایی که در آینده در جامعه ایران شاهد آن خواهیم بود بسیار پیچیده تر از آنچه که تا به حال بوده، خواهد بود چرا که روز به روز به دامنه بحران ها و تضادهای موجود افزوده می شود در عین حال که بحران ها نیز ابعاد متفاوتی به خود گرفته اند.»

این جامعه شناس در سطح دیگری از تحلیل، پدیده اعتراضی اخیر را نشان از وجود شکاف هایی جدید قلمداد می کند و می گوید: «رویارویی بورژوازی تجاری سنتی با دولت به مثابه رویارویی طیف های مختلف است زیرا همانگونه که اشاره کردم بخش قابل توجهی از بازار از سوی برخی اهرم های تعیین کننده هدایت می شوند.»