شهاب نيوز - معادله «سال اول مجلس هشتم؛ سال آخر دولت نهم»

معادله «سال اول مجلس هشتم؛ سال آخر دولت نهم»

گروه سیاسی - توجه به تقارن آخرین سال حضور دولت نهم در رأس قوه مجریه با سال آغاز به كار فعالیت مجلس هشتم، ضمن عیان كردن میزان اهمیت تركیب رأس و بدنه قوه مقننه، نوع تعامل آن با دستگاه اجرایی كشور را نیز به‌گونه‌ای خاص در مركز توجهات قرار می‌دهد

در آغاز باید این نكته را گفت كه اهمیت رئیس مجلس در ساختار پارلمانی ایران به عنوان فردی كه در رأس هرم نمایندگان قوه مقننه قرار می‌گیرد، بر هیچ كس پوشیده نیست، اما در شرایط كنونی توجه و تمركز بر نوع تعامل احتمالی مجلس هشتم با دولت نهم از آن جهت اهمیت می‌یابد كه تاثیر نوع رویكرد مجلسی با «ساختار منتقد دولت» بر آینده دستگاه اجرایی كشور، تاثیری غیرقابل انكار دارد و تفاوت این فرآیند با جریانی كه مجلس را به سوی تعامل با دولت هدایت كند، كاملا آشكار است.

با توجه به آخرین مواضع اعلامی جریانات سیاسی عمده راه یافته به مجلس هشتم، در نخستین نگاه می‌توان نگرش این جریانات به موضوع تعامل با دولت را در 3 بخش «همگرایانه»، «هدایت شده» و «منتقدانه» تقسیم كرد كه نماینده مشی نخست دكتر غلامعلی حدادعادل، فرد موردنظر برای جریان دوم حجت‌الاسلام آقاتهرانی و مسوول جریان سوم دكتر علی لاریجانی به حساب می‌آیند.

بی‌شك در نخستین مراحل تحلیل این موضوع، دولت نهم از میان سه جریان مذكور، مشی دوم را می‌پسندد چرا كه علاوه بر حمایت‌های آشكار و علنی از اقدامات دستگاه اجرایی، زمینه‌سازی غیرمستقیم برای فراهم شدن مقدمات كسب رأی جهت 4 سال دوم دولت احمدی‌نژاد را نیز فراهم می‌آورد اما واقعیت آن است كه جریان موردنظر دولت خدمتگزار برای به دست گرفتن سكان مجلس هشتم با چالش‌های بسیاری روبه‌روست.

با مرور زمان و روشن‌تر شدن مرزبندی‌ها از سویی و پدیدار شدن چالش‌ها برای جریان همگرا با دولت از دیگر سو، وضع آرایش نخستین گزینه‌های احتمالی برای تصدی ریاست مجلس هشتم دستخوش تغییرات چندی شد كه حذف احتمالی گزینه آقاتهرانی و ورود «گزینه‌های احتمالی دیگر» از جمله آن تغییرات بوده است.هرچند كه اكنون رقابت اصلی در این روند بین دو گزینه حدادعادل و لاریجانی جریان داشته، دارد و خواهد داشت، اما قطعاً تاثیر عوامل بیرون از مجلس بر تحولات درون مجلس در این چارچوب نیز باید مدنظر قرار گیرد.

در این میان نباید از روند چانه‌زنی‌های سیاسی و تقسیم وظایفی كه جریان اصولگرا به عنوان اكثریت قاطع مجلس هشتم در لایه‌های درونی خود دارد، غافل شد. شكی نیست كه اصولگرایان از تكرار تجربه اصلاح‌طلبان مبنی بر علنی شدن دعوا بر سر قدرت پرهیز دارند، اما در فرآیند تصمیم‌گیری‌های كلان اصولگرایان نیز عاملی اساسی در كنار سایر عوامل بیرون از مجلس وجود دارد كه شاید بتواند وحدت مورد نظر را در معرض تهدید قرار دهد و آن موضوع «نوع تعامل مجلس هشتم با دولت نهم» و «تمركز دولت احمدی‌نژاد بر این موضوع» است.

نكته قابل تامل دیگر در این رابطه زمزمه‌هایی است كه در خصوص احتمال قریب به یقین حمایت جریان حامی دولت از لاریجانی در برخی محافل مطرح شده است. با توجه به اختلافات مشخص و روشن میان این طیف و جریان حامی لاریجانی، می‌توان به تحلیل این رویكرد در دو قالب قطعی و تاكتیكی پرداخت.بر اساس رویكرد نخست، حمایت جریان حامی دولت از لاریجانی به معنای روی آوردن قشر حامی دولت به سمت اتحاد اصولگرایان در چارچوبی‌مشخص و معین است كه طبعاً آینده خوبی‌را از وضع فعلی برای آنان در پی خواهد داشت، اما در صورت تحقق رویكرد دوم، باید حمایت این طیف از لاریجانی را به منزله اقدامی تاكتیكی جهت به اصطلاح سوزاندن این مهره اصولگرا در رقابت با حداد عادل و نهایتا پیگیری اهداف خود از رهگذر اختلافات این دو قطب احتمالی برای ریاست مجلس ارزیابی‌كرد.

به هر صورت نكته مسلم این است كه با توجه به ابزار موجود در دست دولت، اهمیت معادله «سال اول مجلس هشتم - سال آخر دولت نهم» و نهایتا اذعان طرف‌های مختلف به تاثیر عوامل بیرونی در روند انتخاب رئیس مجلس آتی، دولت انگیزه‌های بسیاری برای تحت‌الشعاع قرار دادن رقابت‌های جاری برای كسب كرسی نخست هشتمین دوره پارلمان خواهد داشت.